مقاله – 
عوامل مرتبط با اعتماد شهروندان تهرانی نسبت به اخبار و برنامه های سیاسی  …

مقاله – عوامل مرتبط با اعتماد شهروندان تهرانی نسبت به اخبار و برنامه های سیاسی …

به نظر می رسد معیارهای چلبی برای سنجش اعتماد مردم به کنشگران سیاسی یعنی برداشت مردم از میزان هوشمندی، ظرفیت اجرایی، تعهد عمومی و هویت فردی کنشگران سیاسی معیار مناسبی باشد. زیرا تقریباً در برگیرنده تمام ویژگی‌های مهمی است که مسئولین باید داشته باشند. لذا تعریف نظری مورد نظر اعتماد به کنشگران سیاسی عبارت است از اعتقاد به اینکه مسئولان سیاسی فعلی کشور شایستگی اداره امور کشور را ا نظر تخصص، تجربه، تدبیر و تعهد لازم دارند و در تصمیمگیریها منافع عمومی را مد نظر قرار می دهند.
شاخص اعتماد به کنشگران سیاسی ( مسئولین حکومتی) با ۴ سوال در طیفی ۴ قسمتی از کاملا موافقم تا کاملا مخالفم اندازه گیری شد. گویه‌های ۱۲-۸ تا ۱۵-۸ پرسشنامه مربوط به این بعد می باشد.
۲-۷ : اعتماد به اخبار تلویزیون
تعریف نظری:
مفهوم اعتماد در طول زندگی انسان و تعامل‌های اجتماعی انسان وجود داشته است. « باربارا میزتل»[۳۹] در کتاب «اعتماد در جوامع مدرن» میگوید که اعتماد سه نقش اساسی در زندگی اشخاص ایفا میکند: «۱) زندگی اجتماعی را قابل پیشبینی میسازد، ۲) احساس اجتماعی بودن ایجاد میکند، ۳) کار کردن اشخاص با یکدیگر را آسان میسازد.» (Misztal, 2001: 68).
اعتماد مفهومی پیچیده و انتزاعی است. فرهنگ آکسفورد، اعتماد را به عنوان «اتکا یا اطمینان به نوعی کیفیت یا صفت یک شخص یا یک چیز، یا اطمینان به حقیقت یک گفته» تعریف میکند (۲۰۰۶:۱۶۴۵).
لغتنامۀ دهخدا، اعتماد را در این معانی به کار میبرد: تکیه نمودن بر کسی، به پشت تکیه کردن به چیزی، سپردن و گذاشتن بر کسی و اعتبار کردن، سپردن چیزی را به کسی از روی صداقت و راستی، وثوق و اطمینان و….
دو مشکل اساسی در تعریف اعتماد وجود دارد: «نخست اعتماد مفهومی انتزاعی است، و اغلب به طور جایگزینی با مفاهیم مرتبطی همچون اعتبار، قابلیت اعتماد، یا اطمینان به کار رفته است.دوم، مفهومی چند وجهی است که ابعاد شناختی، عاطفی و رفتاری را به هم پیوسته است» (Wang, 2004: 108).
عوامل زیادی در شکلگیری اعتماد به رسانهها وجود دارد و محققان شاخص‌های زیادی برای اعتبار و اعتماد درست کردهاند؛ مثلا «جی وستراشتال»[۴۰] از مفهوم «عینیتگرایی» که دارای دو بعد «بیطرفی و واقعی بودن» است استفاده میکند (مککوئیل، ۱۳۸۲: ۱۹۱). دو محقق به نامهای «ماتیاس کورینگ»[۴۱] از دانشگاه آلمان و«یورگ مایتس»[۴۲] از دانشگاه سوییس در تحقیق مشترکی به نام «اعتماد به رسانههای خبری» یک مقیاس چند بعدی برای سنجش اعتماد به رسانههای خبری ارائه کردهاند؛ آنها چهار بعد «اعتماد به: الف)گزینشگری موضوعات ب)گزینشگری حقایق ج)دقت توضیحات د)ارزیابی ژورنالیستی» را برای سنجش میزان اعتماد مخاطبان به رسانهها را مطرح کردهاند که هر یک از این شاخص‌ها، خود دارای چندین شاخص درجۀ ۲ به شرح زیر میباشند:
۱-اعتماد به گزینشگری موضوعات(توصیفگر اعتماد به نقش رسانهها در تبدیل موضوعات خاص به سوژههای بحث عمومی است) و شامل: الف)توجه کافی به موضوعات روز ب)اختصاص جایگاه مناسب به موضوعات ج)دفعات تکرار د)پوشش موضوعات بر مبنایی نظاممند
۲-اعتماد به گزینشگری حقایق(شامل بافتمند کردن رویدادهاست): الف)نکات مهم لحاظ شوند.
ب)تمرکز بر حقایق مهم ج)ارائۀ تمامی اطلاعات مهم د) ارائۀ دیدگاه‌های مختلف دربارۀ یک موضوع
۳-اعتماد به دقت توضیحات: الف)قابلیت اعتبارسنجی مطالب ارائه شده ب) صحت اطلاعات گزارششده ج) تلقی درست گزارش‌ها از حقایق د) طرح احتمالات متناقض
۴-اعتماد به ارزیابی ژورنالیستی: الف) نقد به شکل مناسب ارائه شود، ب)ارائۀ دیدگاه‌های ژورنالیستیِ ریشهدار، ج)ارائۀ نظرات دربارۀ نتیجهگیریهای انعکاسی، د)ارائۀ ارزیابیهای مفید ژورنالیستی»(Kohring & Matthes, 2007: 23 به نقل از رستمی )
تعریف عملیاتی اعتماد به اخبار و برنامه‌های سیاسی تلویزیونمنظور از اخیار سیاسی، خبرهایی از ایران و جهان که در واحد مرکزی خبر تهیه و تحت عنوان خبر سراسری از سیما پخش می‌شود. همچنین منظور از برنامه‌های سیاسی، آندسته از برنامه‌هایی که در معاونت سیاسی صدا و سیما تولید و جهت آگاهی بخشی و تنویر افکار عمومی، از شبکه های سیماس ج.ا.ا به روی آنتن می روند ( مثل برنامه گفتگوی ویژه خبری، برنامه نگاه۱، برنامه دیروز امروز فردا، مجله خبری و…..).
در این تحقیق تعریف و تقسیم بندی «کورینگ» و «مایتس» از اعتماد به رسانهها بعلاوه گویه‌های استخراج شده از نظریه اعتبار منبع را مبنای عملیاتی کردن این مفهوم قرار دادیم. بر اساس این تعریف، در این تحقیق در مجموع ۱۷ گویه برای سنجش مفهوم «اعتماد به اخبار سیاسی» به شرح زیر مطرح شد:

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  pipaf.ir  مراجعه نمایید.

  1. اعتماد به گزینشگری موضوعات
  2. اعتماد به گزینشگری حقایق
  3. اعتماد به دقت توصیفات
  4. اعتماد به ارزیابی ژورنالیستی

این گویهها در قالب یک پیوستار(طیف) لیکرت در اختیار پاسخگویان قرار گرفت تا نظر خود را اظهار کنند که عبارت بودند از:
کاملاً موافقم(۴ امتیاز)، موافقم(۳ امتیاز)، مخالفم(۲ امتیاز) و کاملاً مخالفم(یک امتیاز).
البته این نحوۀ امتیازدهی برای گویۀ های مثبت در نظر گرفته شده است.
با این تفاسیر، هر پاسخگو از مجموع ۱۷ گویۀ یاد شده قادر خواهد بود حداقل ۱۷و حد اکثر ۶۸ امتیاز برای اعتمادش به اخبار و گزارشات سیاسی تلویزیون دریافت کند.
افراد پس از جمع نمرات در ۳ طبقه به شرح زیر دسته بندی شدند:
۶۸ ۵۱ ۳۴ ۱۷
زیاد متوسط کم
طیف میزان اعتماد پاسخگویان
افرادی که امتیازی بین ۱۷ تا ۳۴ را کسب کنند، میزان اعتمادشان «کم» است.
افرادی که امتیازی بین ۳۵ تا ۵۱ را کسب کنند، میزان اعتمادشان «متوسط» است.
افرادی که امتیازی بین ۵۱ تا ۶۸ را کسب کنند، میزان اعتمادشان «زیاد» است.
۳-۷ : تعریف نظری و عملیاتی طبقه اجتماعی Class Social:
تعریف نظری: گیدنز به نقش طبقه اجتماعی افراد در اعتماد سیاسی آنها توجه کرده است و معتقد است افراد طبقه بالای جامعه از اعتماد سیاسی کمتری برخوردارند چون جز، طرد شدگان خود خواسته جامعه هستند. آنها با استفاده از مدارس، پزشک و بیمه خصوصی و زندگی در محلات حفاظت شده و غیره، به نحوی به دولت بی اعتنایی می کنند و اعتمادشان به دولت کم است. از طرفی طبقه پایین هم طرد شدگان جامعه هستند و جزو محرومین از امتیازات و امکانات اجتماعی هستند. فقط طبقه متوسط است که بیشترین اعتماد را نسبت به دولت دارد.
ابتدا نیاز است به تعریف طبقه اجتماعی بپردازیم. آلن بیرو طبقه! اجتماعی را شامل مجموعه اشخاص یا گروه‌هایی میداند که به عنوان یک واحد اجتماعی در سلسله مراتب منظم جامعه به حساب می آیند. هر طبقه در جامعه پایگاهی خاص دارد، یعنی دارای منزلتی خاص است و در درون قشرهای اجتماعی در سطحی مخصوص جای می گیرد. از نظر بیرو، پیدایی طبقه مستلزم وجود نوعی وجدان یا آگاهی از تعلق مشترک به طبقه خویشتن و احساس تعارض یا تنش در برابر گروه‌های اجتماعی است که همچون طبقات مخالف به حساب می آیند. همچنین طبقه متضمن وجود شرایط زندگی نسبتاً مشابه، تشابه نسبی در سرنوشتی که انسان‌ها در برابر خود دارند و نیز نقش‌هایی است که باید در برابر کل جامعه ایفا نمایند (بیرو، ۱۳۶۸: ۳۴۲).
کنیگ معتقد است اگر چه در پیدایش اختلاقات طبقاتی عواملی مانند میزان در آمد و شغل دخالت دارد؛ ولی برتری و زیردستی در موقعیت و مقام اجتماعی است که موجب تفکیک طبقه ای از طبقه دیگر و تحکیم اصول اتحاد و اتفاق بین افراد هر طبقه می گردد (کنیگ، ۱۳۵۵: ۲۴۴). طبقه اجتماعی به دسته یا گروهی از مردم گفته می شود که تقریباً ثروت، پایگاه و قدرت یکسانی را در جامعه دارند. (عضدانلو، ۱۳۸۳: ۴۱۴).

برچسب گذاری شده با: , , ,