عوامل مرتبط با اعتماد شهروندان تهرانی نسبت به اخبار و برنامه های سیاسی  …

عوامل مرتبط با اعتماد شهروندان تهرانی نسبت به اخبار و برنامه های سیاسی …

الف – دولتی بودن خبر: کنترل دولت روی بخشهای مختلف خبری به نحوی که رسانهها تنها سخنگوی دولت باشند.
ب – خطی بودن رسانه: که عمدتاً به دلیل وابستگی رسانهها به یک گروه و یا حزب خاص اتفاق میافتد که نتیجه آن دستچین شدن اخبار و اطلاعات به نفع گروه خاصی است.
۳- عدم جاذبه در ارائه اخبار:
شامل عواملی است که رسانهها به دلیل برخی شرایط از قبیل ماهیت رسانه، خبرنگار و سایر مسائل دیگر ناگزیر به انجام آن هستند.
شکل ارائه خبر، قابل درک نبودن خبر به دلیل پیچیدگی آن و یا ناآشنایی مخاطب با اصطلاحات و لغات بکار رفته شده در خبر، عدم ارضای نیاز مخاطبان و…
ب : رسانه‌ها و اعتماد به اخبار
«ارتباط یک کنش همگرا و مبتنی بر اعتماد است.» (مولانا، ۱۳۷: ۱۹) بهطوریکه بدون وجود میزانی از اعتماد، ایجاد و ماندگاری ارتباط امکان عملی ندارد. یک مسئلۀ مهم در مخاطبشناسی رسانههای خبری، سنجش میزان اعتماد مخاطب به رسانهها است. در ضمن یکی از عوامل انتخاب رسانهها از سوی مخاطبان، موضوع اعتماد به رسانه است. بهطورکلی، هرقدر اعتماد مردم به رسانهها بیشتر باشد، تأثیرگذاری رسانهها در مواجهه با مخاطب و ادامۀ ارتباط بیشتر است مثلاً اگر تأثیرگذاری رسانهها در زمینۀ آگهیهای بازرگانی، واژگان جدید زبان عمومی، توصیههای ایمنی و بهداشتی، فراخوان «روز قدس»، «هفتۀ دولت» و یا انتخابات و… مؤثر و مثبت باشد میتوان گفت که اعتماد به رسانهها وجود دارد.
رسانهها یکی از نهادهای نظام اجتماعی به طور عام، و بخشی از نظام سیاسی هر کشوری به طور خاص هستند و با توجه به اینکه رسانههای جمعی یکی از منابع اساسی کسب اطلاعات و اخبار سیاسی برای اکثر مردم هستند و بخش عمدهای از فعالیت رسانههای خبری پخش فعالیت‌های نهادهای دولتی و حکومتی است در این وضعیت میزان اعتماد مخاطب به اخبار رسانهها اهمیت مییابد، بویژه اگر رسانهها دولتی باشند در نتیجه، وقتی مخاطب به اخبار رسانههای دولتی (مخصوصاً در زمینۀ اخبار داخلی) بیاعتماد میشود، در نتیجه بیاعتمادی به نظام سیاسی افزایش مییابد. در این حالت مخاطب امکان دارد به رسانههای جمعی دیگری روی آورد تا بداند که واقعاً چه خبر است؟
عوامل زیادی در شکلگیری اعتماد به رسانهها وجود دارد و محققان شاخص‌های زیادی برای اعتبار و اعتماد ارائه کردهاند؛ مثلا «جی وستراشتال[۳۸]» از مفهوم «عینیتگرایی» که دارای دو بُعد «بیطرفی و واقعی بودن» است، استفاده میکند (مککوئیل،۱۳۸۲: ۱۹۱). دو محقق به نامهای «ماتیاس کورینگ» از دانشگاه آلمان و «یورگ ماتیس» از دانشگاه سویس در تحقیق مشترکی به نام «اعتماد به رسانههای خبری»، یک مقیاس چند بُعدی برای سنجش اعتماد به رسانههای خبری ایجاد کردند: (Kohring & Matthes, 2007: 238-239) آنها چهار بُعد اعتماد به :۱- گزینشگری موضوعات، ۲- گزینشگری حقایق، ۳- دقت توضیحات و ۴- ارزیابی ژورنالیستی برای سنجش میزان اعتماد مخاطبان به رسانهها را مطرح کردهاند که هر یک از این شاخص‌ها، خود دارای چندین شاخص درجۀ دو به شرح زیر میباشند:
۱-اعتماد به گزینشگری موضوعات (توصیفگر اعتماد به نقش رسانهها در تبدیل موضوعات خاص به سوژههای بحث عمومی است) و شامل: الف) توجه کافی به موضوعات روز ب) اختصاص جایگاه مناسب به موضوعات ج) دفعات تکرار د) پوشش موضوعات بر مبنایی نظاممند
۲-اعتماد به گزینشگری حقایق (شامل بافتمند کردن رویدادهاست): الف) نکات مهم لحاظ شوند ب) تمرکز بر حقایق مهم ج) ارائۀ تمامی اطلاعات مهم د) ارائۀ دیدگاه‌های مختلف دربارۀ یک موضوع
۳-اعتماد به دقت توضیحات: الف) قابلیت اعتبارسنجی مطالب ارائه شده ب) صحت اطلاعات گزارش شده ج) تلقی درست گزارش‌ها از حقایق د) طرح احتمالات متناقض
۴-اعتماد به ارزیابی ژورنالیستی: الف) نقد به شکل مناسب ارائه شود ب) ارائۀ دیدگاه‌های ژورنالیستی ریشهدار ج) ارائۀ نظرات دربارۀ نتیجهگیری‌های انعکاسی د) ارائۀ ارزیابی‌های مفید ژورنالیستی. .(Kohring & Matthes, 2007: 238-239)
به طور خلاصه اعتمادسازی در رسانهها بسیار مهم است و «اعتماد و بیاعتمادی دو وجه یک مطلبند، اما در بحث خبر، اعتماد واکنشی است که نتیجۀ آن قبول و پذیرفتن رسانه و بیاعتمادی واکنشی است که نتیجۀ آن طرد و نفی رسانه خواهد بود» (نعمتیانارکی،۱۳۸۳: ۲۰۵). از نظر نعمتیانارکی عوامل رسانهای مؤثر بر بیاعتمادی به برنامههای مختلف رسانهها عبارتند از:
۱- عدم صداقت در فرآیند خبر
۲- موثق نبودن خبر
۳-عینی و واقعی نبودن خبر
۴-عدم بی طرفی در ارائۀ اخبار
۵-عدم جذابیت در ارائۀ خبر ( نعمتیانارکی، ۱۳۸۳: ۲۱۱-۲۰۵).
از دیگر عواملی که سبب توجه و اعتماد مخاطب به پیام‌های رسانهها میشود، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
الف- پیام (اخبار) رسانه روشن و دقیق، دارای منطق و هیجان، همچنین دارای اطلاعات لازم باشد و از تکرار و پافشاری زیاد پرهیز کرد.
ب- منبع ارتباط و به ویژه پیام دهنده (گویندۀ خبر) دارای تخصص، محبوبیت، جذابیت، درک و وسعتنظر و معتقد به آنچه که پخش میکند باشد.
ج- انتخاب رسانۀ مناسب و در کل شیوۀ ارائۀ اخبار، و نیز توجه به رسانههای رقیب و دسترسی مخاطبان به رسانههای دیگر بخش مهمی از فرآیند اعتماد مخاطب به رسانه است.
د- مخاطبشناسی دقیقی انجام گیرد تا پیام متناسب با میزان شناخت و آگاهی مخاطب باشد و انگیزهها و خواستههای مخاطبان و شرایط اجتماعی آنان را درنظر گرفت. و مهمتر از همه اینکه مخاطب را دستِکم نگیرد.
عینیتگرایی
در دنیای رسانهها آنچه ارائه میشود بسیار شبیه آن چیزی است که از ذهن ارائهکنندگان آن میگذرد، اما تکلیف عینیگرایی در این میان چیست؟ قبل از هر چیز باید ببینیم عینیگرایی چه مفهومی است و جایگاه آن در رسانهها چگونه است. «عینیگرایی از مفاهیم اساسی در روزنامهنگاری غربی است که
آموزههای آن امروز به الگوی مسلط «روزنامه نگاری حرفهای» در بیشتر نقاط جهان تبدیل شده است. به بیان دیگر، عینیگرایی یکی از اسطورههای روزنامهنگاری حرفهای است که در خدمت بازگویی و انتقال اجزای واقعیت یا رویداد، بدون دخالت نظرهای شخصی و تمایلات و گرایش‌های خبرنگار، روزنامهنگار یا حتی ساختار سردبیری است. بدین ترتیب در مقولۀ عینیگرایی، خبرنگار در گزارش رویدادها دست به جهتگیری شخصی نمیزند، ماجراها، آدم‌ها و موضوعها را به بد و خوب یا سیاه و سفید تقسیم نمیکند و معتقد است مخاطب آگاه و دارای قدرت تحلیل و نتیجهگیری است و خبرنگار موظف است اطلاعات دقیق و جامع را پیرامون یک رویداد در اختیار بگذارد تا مخاطب خودش به قضاوت و ارزیابی بپردازد. (بروجردی، ۱۳۸۴: ۳۲۷).
«عینیگرایی در مقابل ذهنیگرایی، بازنمایی درست آنچه واقعی است تعریف میشود. (نمکدوست تهرانی، ۱۳۸۰: ۴۲) به اعتقاد تاکمن، سه عامل بر تحقق عینیتگرایی تأثیر مینهند: شکل کار، روابط درون سازمانی و محتوای کار. در مقابل، او به هشت راهحل برای پایبندی روزنامهنگاران به عینیگرایی در مطالبی که تهیه میکنند، اشاره میکند. این راهحلها عبارتند از:
۱- طرح احتمالات متناقض
۲- ارائۀ سندهای تکمیلی
۳- استفاده از نقلقول
۴- طرح مهمترین موضوع در ابتدای مطلب
۵- تمایز دقیق میان حقایق از نظریات و تحلیلها
۶- توالی مناسب و ساختمند اطلاعات
۷- بیان عناصر ششگانۀ خبر
۸- ذکر منبع.» (نمکدوست تهرانی، ۱۳۸۰: ۴۴)
«گزارشگری عینی، تلاش میکند همۀ جنبههای یک موضوع یا رویداد را با تکیه بر شیوۀ خبردهی مستقیم و بدون استفاده از ضمایر اول شخص ارائه کند. اصل اساسی دراین شیوۀ روزنامهنگاری این چنین است: اجازه دهید واقعیت‌ها خود سخن بگویند، زیرا بر این اساس، افراد نیز بر مبنای واقعیتِ دریافتی، قضاوت میکنند نه بر مبنای تغییرهای خودخواسته یا ناخواستۀ خبرنگار.» (بروجردی، ۱۳۸۴: ۳۲۹).

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir

برچسب گذاری شده با: , , , , ,