دانلود پایان نامه

حمایت است و چون موازینی مثل اخلاق حسنه و نظم عمومی به فراخور موقعیت تفسیر می‌شوند، اختراعات یا دیگر محصولات فکری مضر به حال کودکان و مغایر با حقوق آنان، می‌تواند بسته به شرایط، مصداق تعرض به موازین شرع، نظم عمومی و اخلاق حسنه و ثبت آن ممنوع باشد.
1-6- مواد و روش انجام تحقیق

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوندبرای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید.

رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

تحقیق حاضر مبتنی بر روش تحلیلی و توصیفی است؛ بدین ترتیب که ابتدا حقوق کودک مورد توصیف قرار گرفته و سپس این حقوق در پرتو قواعد حقوقی از جمله قاعده منع سوءاستفاده از حق و لزوم حفظ نظم عمومی، در حالت تضاد با صور مختلف حقوق انحصاری ناشی از مالکیت فکری تحلیل می‌شود. بدین منظور، ابتدا کتب و مقالات فارسی و انگلیسی جمع‌آوری و مطالعه شده و سپس نتایج منعکس و تحلیل شده و در نهایت یافته‌های تحقیق به‌همراه برخی پیشنهادات ارائه می‌گردد.
1-7- جنبه جدید بودن و نوآوری
تمرکز پژوهش‌های انجام‌شده مرتبط با این موضوع، بیشتر پیرامون حقوق کودک در حالت کلی و بدون قید آن بوده و محققان تا کنون از منظر تعارض با حقوق مالکیت فکری، به حقوق کودک نپرداخته‌اند. دو مورد از این پژوهش‌های مرتبط عبارتند از:
1- ابدالی، مهرزاد، حقوق کودک در کنوانسیون بین‌المللی و تطبیق آن با حقوق اسلام و ایران، پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد رشته حقوق خصوصی، دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس، 1374.
2- مظلومی رهنی، علیرضا، وضعیت اعمال حقوقی صغیر ممیز، پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد رشته حقوق خصوصی، دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس، بهار 1377.
1-8- سامانه پژوهش
این تحقیق در چهار فصل ارائه می‌گردد. در فصل نخست مقدمه و طرح تحقیق بیان می‌شود. فصل دوم به بررسی کلیات، از جمله تحلیل و تبیین مفهوم کودک و نیز حقوق بنیادین او اختصاص دارد. فصل سوم تحت عنوان تعارض حقوق کودک با حقوق ناشی از مالکیت ادبی و هنری و در سه بخش بررسی تعارض حقوق کودک با حقوق مالکیت ادبی، تعارض حقوق کودک با حقوق مالکیت هنری و تعارض حقوق کودک با حقوق ناشی از خلق بازی‌های رایانه‌ای ارائه می‌گردد. فصل چهارم نیز به بررسی تعارض حقوق کودک با حقوق مالکیت صنعتی می‌پردازد و این مسأله را در دو بخش حمایت از کودکان در برابر حق اختراع یا طرح صنعتی محصولات صنعتی غیرخوراکی از جمله وسایل بازی و مواد سمی و نیز حمایت از کودکان در برابر حق ابداع و تولید داروها ارائه می‌کند.

فصل دوم
کلیات

برای بررسی تعارضات میان حقوق مالکیت فکری و حقوق کودک و بیان کاستی‌ها و ارائه راه‌کارها که هدف اصلی این پژوهش است، نیازمند آن هستیم که کلیاتی را مورد مطالعه قرار دهیم.
نخست باید تعریف کودک را بررسی کنیم. یعنی باید بدانیم تعریف کودک در نظام‌های حقوقی چیست و کسی که بنا داریم درباره حمایت از حقوق او سخن بگوییم، با چه ویژگی‌هایی از دیگر افراد جامعه بازشناخته می‌شود. سپس با حقوق بنیادین او آشنا شویم و دریابیم رئوس اصلی از این حقوق که در این مقال باید مورد بررسی و مطالعه قرار گیرند کدامند.
2-1- مفهوم کودک
تعریف کودک و تعیین معیارهای تشخیص دوران کودکی و تمییز کودکان از افرادی که از مرحله صغر عبور کرده‌اند، همواره مورد توجه و بحث و اختلاف بوده است. این اختلاف به ویژه در حقوق ایران که از فقه تبعیت می‌کند، بیشتر است. چرا که این مسأله، یعنی بلوغ و خروج از حجر ناشی از صغر، یکی از مسائل اختلافی فقه اسلام است که هر یک از فقهاء یا حداقل هر دسته از فقهاء برای آن معیارهای جداگانه‌ای تعریف کرده‌اند که گاه با هم اختلافاتی دارد.
اما این اختلاف در حقوق خارجی و نیز حقوق بین‌الملل کمتر است. چرا که منبع این نظام‌های حقوقی و احکامی که تابع آن هستند، همگی از قوانینی نشأت می‌گیرد که موضع واحد دارند و حتی در صورت وجود اختلاف میان حقوقدانان، این قانون است که حرف آخر را می‌زند و با تعیین سن بلوغ و خروج از حجر، به اختلافات پایان می‌دهد.
در این فصل ابتدا قصد داریم مفهوم کودک را در فقه، حقوق ایران و معاهدات بین‌المللی مرتبط با حقوق کودک مورد بررسی قرار دهیم.

2- 1- 1- مفهوم کودک در فقه امامیه
همان‌طور که گفته شد، مفهوم کودکی یا همان صغر و نیز معیارهای مرتفع شدن حجر ناشی از این دوران، از موارد اختلافی میان فقهاست و دلیل این امر هم می‌تواند برداشت‌های مختلفی باشد که از قرآن کریم و متون احادیث و روایات برجامانده از معصومین (علیهم‌السلام) امکانپذیر است.
به‌طور کلی در فقه و نیز قوانین ایران که از فقه نشأت گرفته است، تشخیص دوران کودکی و نیز خروج و پشت سر گذاشتن این دوران، تابعی از دو عامل سن و نیز بروز علائم بلوغ است. مطلبی که در ادامه بیشتر به آن خواهیم پرداخت. به بیان دیگر، فرض بر این است که با ظهور یکی از علائم، یعنی بروز نشانه‌های بلوغ یا رسیدن به سن تعیین‌شده‌ای که شخص در آن بالغ محسوب می‌شود، قاعدتاً وجود علامت دیگر ضروری نخواهد بود؛ مگر اینکه دلیلی اقامه شود که با وجود ظهور یکی از علائم، خبر قطعی از عدم تحقق و استقرار بلوغ بدهد.
بالاخره، برای مطالعه کودک، تشخیص و دانستن دو زمان بسیار مهم است؛ یکی شروع زمان کودکی و دیگری پایان دوران کودکی. حال که می‌خواهیم به بررسی تعارضات برخی حقوقی که افراد به دست می‌آورند با حقوق کودکان بپردازیم، لازم است بدانیم که اساساً کودک کیست و کسی که می‌خواهیم در این تحقیق درباره حمایت از حقوق او سخن بگوییم، چگونه از دیگر افراد جامعه قابل تشخیص و تمییز است.
بنابراین، در هر مرحله، مرحله کودکی را با توجه به زمان آغاز و پایان آن بررسی خواهیم کرد. یعنی خواهیم دانست در هر یک از نظام‌های مورد بررسی، کودکی چه زمانی آغاز می‌شود و چه زمانی پایان می‌پذیرد.

2- 1- 1- 1- شروع دوران کودکی
شروع کودکی از نظر مقررات دین اسلام و مذهب تشیع، زمان انعقاد نطفه است. شاهد این مدعا، روایاتی هستند که در کتب معتبر شیعه نقل شده‌اند. از دیدگاه اسلام، انسان از بدو دوران جنینی به‌عنوان موجودی زنده و مستقل، دارای حقوقی است که تعرض به این حقوق، موجب ایجاد مسئولیت برای متعرض می‌شود.
اینکه دین اسلام برای جنین قبل از تولد شخصیت قائل شده و به او حقوقی داده است، از نوع نگاه این دین آسمانی به انسان نشأت می‌گیرد که با جهان‌بینی‌های غربی بسیار متفاوت است. البته شاید این مسأله به ذهن برخی متبادر شود که وقتی در کشورهای غربی هم برای اعمالی مانند سقط جنین و تعرض به تمامیت جسمانی کودک قبل از تولد مجازات قائل شده‌اند، دلیلی برای قائل شدن به این تفاوت باقی نمی‌ماند؛ لکن باید گفت که قانونگذاران این کشورها، این مجازات‌ها را برای حفظ نظم عمومی و جلوگیری از کاهش جمعیت وضع کرده‌اند و اگر روزی سیاست آنها بر کاهش جمعیت قرار گیرد، آن وقت بعید نیست که این قوانین هم ملغی گردند. اما دین مبین اسلام برای تعرض به تمامیت جسمانی جنین یا سقط آن دیه در نظر گرفته و همان‌طور که می‌دانیم، دیه در شرع برای تعرض به یک انسان کامل با شخصیت مستقل تعیین می‌شود.
2- 1- 1- 2- پایان دوران کودکی
پایان دوران کودکی از نظر دین اسلام، واقعه‌ای است که از آن به بلوغ یاد می‌شود. در فقه امامیه علائم و نشانه‌هایی برای بلوغ ذکر شده که درباره بعضی اتفاق نظر هست و برخی هم اختلافی هستند.
بلوغ در لغت به معنی به‌سر رسیدن، رسیدن به سن رشد، مرد شدن، زن شدن و … آمده است. اما در اصطلاح فقهی، بلوغ حاکی از زمانی است که قوای جنسی صغیر نمو می‌کند و او آماده توالد و تناسل می‌شود. بلوغ به یکی از سه امر روییدن موهای خشن بر پشت آلت تناسلی، خروج منی در پسر و حائض شدن در دختر و یا رسیدن به پانزده سال تمام قمری برای پسر و نه سال تمام قمری برای دختر ثابت می‌شود. البته لازم به ذکر است که حیض و حمل در زن نشانه بلوغ نیست، بلکه کاشف از آن است که زن قبلاً بالغ شده است. البته باید گفت که میان فقها درباره سن بلوغ اختلاف نظر وجود دارد که ناشی از روایات مختلف و متعددی است که در این رابطه وجود دارد. این اختلاف در سن بلوغ برای دختران شدیدتر است؛ هرچند فقهای شیعه به روایات نه سال عمل کرده‌اند، اما نمی‌توان در این‌چنین مسائل از آنان تبعیت کرد، بلکه نمی‌توان به این روایات عمل نمود. زیرا با ملاکی که در قرآن برای بلوغ ذکر شده، یعنی رسیدن به حد احتلام یا بلوغ نکاح، سازگار نمی‌باشند.
غیر از بلوغ، عامل دیگری هم برای پایان یافتن دوران صغر (حجر) وجود دارد و آن رشد است. رشد در لغت به معنای در راه هدایت بودن، نمو کردن و بالیدن آمده است، و در علم حقوق، مقصود از آن این است که شخص توانایی اداره اموالش را به نحو عقلایی داشته باشد.

2- 1- 2- مفهوم کودک در حقوق ایران
همان‌طور که گفته شد، قوانین ایران، به ویژه در مقررات مربوط به احوال شخصیه، بسیار وابسته به فقه امامیه است. بنابراین معیارهای این منبع به‌طور گسترده‌ای در این قوانین مورد استفاده قرار گرفته است؛ لکن بنا به مقتضیات جامعه و پیچیدگی‌های حقوق امروز، قانونگذار به ناچار برخی از معیارهای موجود را پذیرفته و به کار بسته و برخی دیگر را نادیده گرفته است.
2- 1- 2- 1- شروع دوران کودکی
قانون مدنی ایران موضع مشخصی در مورد شروع دوران کودکی ندارد. به‌همین دلیل، در میان حقوق‌دانان دو نظر در مورد شروع دوران کودکی در حقوق ایران وجود دارد. برخی از نویسندگان معتقدند که در حقوق ایران، هر چند که قانون مدنی صغیر را تعریف نکرده و دوران آن را بیان نکرده است، ولی با توجه به قسمت اول ماده (1209) قانون مدنی، دوران صغر از زمان تولد شروع می‌شود. از این قول و سایر احکام قانون مدنی مانند آنچه در مواد (851) و (875) آمده است، چنین برداشت می‌شود که دوران کودکی از زمان تولد آغار می‌شود. هر چند برخی نویسندگان این نظر را غیرقابل قبول دانسته‌اند.
بر اساس نظر دیگری که در این رابطه وجود دارد، دوران جنینی را می‌توان به‌عنوان یکی از مراحل شکل‌گیری کودک و حتی با مسامحه، مرحله‌ای از کودکی نامید. شاهد این امر نیز این است که می‌توان برای جنین حقوقی در نظر گرفت که تعرض به آنها می‌تواند موجب مسئولیت شود. البته شرط برخورداری جنین از حقوقی که قانون برای آن به رسمیت شناخته، زنده به دنیا آمدن است. در همین رابطه، ماده (957) ق. م. مقرر می‌دارد:
«حمل از حقوق مدنی متمتع می‌گردد، مشروط بر اینکه زنده متولد شود.»
2- 1- 2- 2- پایان دوران کودکی
از نظر قانون مدنی، پایان کودکی در دختران نه سال و در پسران پانزده سال تمام قمری است. به‌موجب تبصره (1) ماده (1210) ق. م.: «سن بلوغ در پسر پانزده سال تمام قمری و در دختر نه سال تمام قمری است.» از سویی، چنان‌که صدر ماده مذکور مقرر می‌دارد، پس از رسیدن به سن بلوغ، هیچ کس را نمی‌توان به دلایل دیگر غیر از صغر محجور نمود، مگر اینکه عدم رشد یا جنون او ثابت شده باشد. از ظاهر این حکم بر می‌آید که پسر و دختری که به سن بلوغ می‌رسند، از صغر خارج شده‌اند و حق همه‌نوع تصرف را در حقوق مالی خود دارند. اما تبصره (2) همین ماده بلافاصله بر روی این پندار خط بطلان می‌کشد و پنجره‌ای جدید می‌گشاید که موجب سردرگمی می‌شود: «اموال صغیری را که بالغ شده است در صورتی می‌توان به او داد که رشد او ثابت شده باشد.»
این تعارض ظاهری بین دو حکم از یک ماده قانون مدنی، هیأت عمومی دیوان عالی کشور را بر آن داشت که برای رفع اختلافات ناشی از تفسیر این احکام، در جلسه مورخ 3/10/1364 خود، رأی وحدت رویه‌ شماره 30 را به‌شرح زیر صادر کند:
«ماده (1210) قانون مدنی اصلاحی هشتم دی‌ماه 1361 که علی‌القاعده رسیدن صغار به سن بلوغ را دلیل رشد قرار داده و خلاف آن را محتاج به اثبات دانسته، ناظر به دخالت آنان در هر نوع امور مربوط به خود می‌باشد، مگر در مورد امور مالی که به حکم تبصره (2) ماده مرقوم، مستلزم اثبات رشد است…».
اما وقتی بحث حمایت از حقوق کودکان و نوجوانان به میان می‌آید، گویی مصلحت حکم می‌کند که در موارد شبهه‌ناک، به دلیل آسیب‌پذیری فراوان این رده سنی، حداکثر حمایت از آنان به عمل آید و به عبارت بهتر، از آنان به مدت طولانی‌تری حمایت شود. به همین دلیل، ماده (1) قانون حمایت از کودکان و نوجوانان (مصوب 25/9/1381) این معیار حداکثری را به کار بسته است:
«کلیه اشخاصی که به سن هجده سال تمام هجری شمسی نرسیده‌اند از‌حمایت‌های قانونی مذکور در این قانون بهره‌مند می‌شوند.»
2- 1- 3- مفهوم کودک درمعاهدات بین‌المللی
شاید بتوان پیشینه نظام نوین بین‌المللی حمایت از حقوق کودکان را در وقایع تاریخی پس از جنگ جهانی اول جستجو کرد. جنگ جهانی اول پیامدهای ناگواری برای همه جهانیان به وی‍ژه کودکان داشت. به همین علت پس از پایان جنگ در سال ۱۹۲۳ میلادی، اولین اعلامیه حقوق کودک به منظور حمایت از کودکان در برابر آسیب‌های ناشی از جنگ، در ژنو تنظیم گردید و در سال ۱۹۲۴ به تصویب جامعه ملل رسید. مفاد این اعلامیه بیشتر در زمینه فراهم کردن امکانات مناسب برای تغذیه، بهداشت و مسکن برای کودکان جنگ‌زده و آواره و حمایت از آنان در برابر آسیب‌های جسمی و روانی ناشی از جنگ بود.
پس از این وقایع، درحقوق بین‌الملل وحقوق داخلی کشورها، توجه فراوانی به جنبه‌های مختلف حقوق کودکان شد و علاوه بر کنوانسیون‌های بین‌المللی، قانونگذاران داخلی نیز به تدوین قوانینی برای حمایت بهتر از حقوق کودکان پرداختند.
اما در سطح بین‌الملل، مهمترین نتیجه این تحرکات، تصویب کنوانسیون حقوق کودک بود که البته تعریفی متقن و معیاری دقیق برای شناسایی کودکان به دست می‌دهد. اما در سایر منابع بین‌المللی مرتبط با حقوق کودک، با وجود تمام حمایت‌های مفید، معیاری برای تمییز کودکان تعریف نشده است.
2- 1- 3- 1- در اعلامیه جهانی حقوق کودک (1959)
برای نخستین بار در سال 1959 میلادی، اعلامیه‌ای به نام اعلامیه جهانی حقوق کودک در مجمع عمومی سازمان ملل متحد به تصویب رسید. این اعلامیه که نماینده ایران نیز به آن رأی مثبت داد، شامل ده اصل بود؛ این اصول به‌طور کلی متوجه رفع تبعیض‌های نژادی، حمایت از کودک و امنیت اجتماعی او، کودکان معلول، سرپرستی والدین به‌منظور پرورش متعادل شخصیت کودک، آموزش رایگان و اجباری کودک، اولویت دادن به فراهم آوردن تسهیلات لازم برای کودک و حمایت از او در برابر غلفت، ظلم، شقاوت و استثمار می‌شدند.
اما علیرغم این اهداف عالی که عبارت بود از حمایت ویژه از کودکان، این اعلامیه تعریفی از مفهوم کودک ارائه نداده بود.
بنابراین، با وجود بسیاری از نقاط قوت برای این اعلامیه، به‌طور حتم یافتن مصادیق، یعنی افرادی که از نظر اعلامیه کودک محسوب می‌شوند، برای اعمال حمایت‌های مندرج در آن کار آسانی نبوده است.
2- 1- 3- 2- در کنوانسیون حقوق کودک (1989)
علیرغم سکوت اعلامیه جهانی حقوق کودک، کنوانسیون حقوق کودک که در حال حاضر بزرگترین مرجع و منشور حمایت از حقوق کودکان در سراسر جهان است، در ماده (1) خود تعریفی با معیار سن از کودک ارائه داده است؛ مطابق این ماده: «از نظر کنوانسیون حاضر، منظور از کودک، افراد انسانی زیر هجده سال است؛ مگر اینکه طبق قانون اجرائی درباره کودک، سن بلوغ کمتر تشخیص داد

مطلب مشابه :  منابع مقاله درباره تجارت الکترونیک

 

پاسخی بگذارید