فایل – 
تراکم های مختلف کاشت بر میزان عملکرد دانه و علوفه جو تاثیر معنی دار دارد-  …

فایل – تراکم های مختلف کاشت بر میزان عملکرد دانه و علوفه جو تاثیر معنی دار دارد- …

۳-۶-۴ اثرات متقابل تراکم کاشت و زمان برداشت علوفه بر تعداد دانه در سنبله

نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثرات متقابل تراکم کاشت و زمان برداشت علوفه بر تعداد دانه در سنبله در سطح احتمال یک درصد معنیدار بود (جدول ۱-۴). مقایسه میانگین اثرات متقابل نشان داد که بیشترین تعداد دانه در سنبله مربوط به تیمار تراکم ۱۰۰ بوته و برداشت در اواسط ساقه رفتن و پس از آن مربوط به تیمار تراکم ۱۰۰ بوته و عدم برداشت، تراکم ۲۵۰ و برداشت در اواسط ساقه رفتن و عدم برداشت و تراکم ۴۰۰ بوته همراه با عدم برداشت علوفه میباشد (شکل ۹-۴). ملاحظه میشود که با افزایش تراکم به ۴۰۰ و ۵۵۰ بوته تعداد دانه در سنبله در حال کاهش است اما در این تراکمها سطح تیمار عدم برداشت علوفه بیشترین تعداد دانه در سنبله را نسبت به دو سطح دیگر برداشت داشته است. میتوان اینگونه نتیجه گرفت که در تراکم پایین چون تعداد دانه در سنبله بیشتر از تراکمهای بیشتر است پس تراکم بوته توانسته اثر برداشت علوفه را کاهش دهد اما با افزایش تراکم و کاهش تعداد دانه اثر تیمار برداشت علوفه بیشتر آشکار شده است. همچنین در تراکمهای بالا به دلیل رقابت شدید بین بوتهها در زمان شکل گیری جوانههای اولیه گل، تعداد سلولهای مولد سنبلچه در هر سنبله کاهش مییابد لذا تعداد دانه در سنبله کاهش مییابد. موسوی (۱۳۸۵) نتایج مشابهی را گزارش کرد.

شکل ۱۰-۴ اثرات متقابل تراکم کاشت و زمان برداشت علوفه بر تعداد دانه در سنبله

۷-۴ تعداد سنبله در متر مربع

۱-۷-۴ اثر تراکم کاشت بر تعداد سنبله در متر مربع

بر اساس نتایج تجزیه واریانس اثر سطوح مختلف تراکم بوته بر تعداد سنبله در واحد سطح معنیدار شد (جدول ۲-۴). نتایج مقایسه میانگین نشان داد که افزایش تراکم بوته باعث افزایش تعداد سنبله در متر مربع میشود (شکل ۱۰-۴). به طوری که بیشترین تعداد سنبله در تراکم ۵۵۰ بوته (۸/۴۸۷) و کمترین تعداد سنبله در تراکم ۱۰۰ بوته (۲/۴۳۰) مشاهده شد. با افزایش تراکم در واحد سطح تعداد پنجه در بوته کاهش مییابد اما تعداد ساقههای اصلی که سنبله تولید میکنند افزایش مییابد در نتیجه گیاه با جلوگیری از تولید ساقههای فرعی و نابارور تعداد سنبله در واحد سطح را افزایش میدهد. بلوچی و همکاران (۱۳۸۴) گزارش کردند که با افزایش تراکم بوته، تعداد سنبله در واحد سطح افزایش یافت و بیشترین تعداد سنبله در مترمربع در تراکم ۵۰۰ بوته در مترمربع بدست آمد. دونالدسون[۲۵] و همکاران (۲۰۰۱) نیز افزایش شمار سنبله در واحد سطح و کاهش شمار سنبله در بوته را با افزایش تراکم کاشت در گندم نان گزارش کردند. اسمید [۲۶]و همکاران، (۱۹۸۷) گزارش کردند که افزایش میزان بذر سبب افزایش تعداد سنبله در واحد سطح و کاهش تعداد دانه در سنبله میشود.

شکل۱۱-۴ اثر تراکم بوته بر تعداد سنبله در متر مربع

۲-۷-۴ اثر زمان برداشت علوفه بر تعداد سنبله در متر مربع

اثر سطوح مختلف زمان برداشت علوفه بر تعداد سنبله در مترمربع معنیدار شد (جدول ۲-۴). همچنین نتایج مقایسه میانگین نشان داد که تاخیر در برداشت علوفه باعث کاهش تعداد سنبله در مترمربع شد (جدول ۵-۴). و بیشترین تعداد سنبله در تیمار عدم برداشت علوفه و برداشت در ابتدای ساقه رفتن و کمترین تعداد سنبله در تیمار برداشت در اواسط ساقه رفتن حاصل شد.
مجدم (۱۳۸۸) گزارش کرد که میان سطوح مختلف زمان برش علوفه اختلاف معنیداری وجود دارد به طوری که با تاخیر در برداشت علوفه، تعداد سنبله در واحد سطح به طور معنیداری کاهش یافت. در این رابطه منصوریفر (۱۳۷۱) گزارش نمود که برش علوفه در اواسط ساقه رفتن به دلیل قطع مریستم انتهایی و برخی پنجهها و در نتیجه مرگ این پنجهها به هنگام برداشت، باعث کاهش شمار سنبله در واحد سطح میگردد. وینتر [۲۷]و همکاران (۱۹۸۷) معنیدار نبودن اختلاف تعداد سنبله در مترمربع را در میان تیمار عدم برداشت علوفه و برداشت علوفه در ابتدای ساقه رفتن تایید مینمایند. شارو[۲۸] و همکاران، (۱۹۸۷) نیز کاهش تعداد سنبله را بر اثر برداشت یا چرای علوفه در کشت دومنظوره گندم گزارش کردند.

۳-۷-۴ اثرات متقابل تراکم کاشت و زمان برداشت علوفه بر تعداد سنبله در متر مربع

نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثرات متقابل تراکم کاشت و زمان برداشت علوفه بر تعداد سنبله در متر مربع معنیدار شد (جدول ۲-۴). مقایسه میانگین اثرات متقابل نشان داد که بیشترین تعداد سنبله در متر مربع مربوط به تیمار تراکم ۵۵۰ بوته و برداشت در اواسط ساقه رفتن و پس آز آن مربوط به تیمار تراکم ۱۰۰ بوته و برداشت در ابتدای ساقه رفتن بود (شکل ۱۱-۴). ملاحظه میشود که تیمار عدم برداشت علوفه در تراکمهای ۲۵۰، ۴۰۰ و ۵۵۰ بوته با هم اختلاف معنیدار ندارند. کمترین تعداد سنبله در مترمربع مربوط به تراکم ۱۰۰ و ۲۵۰ بوته و برداشت در اواسط ساقه رفتن بود. احتمالا کاهش تعداد سنبله در تیمار برداشت در اواسط ساقه رفتن به دلیل قطع مریستم انتهایی ساقه میباشد اما در تیمار تراکم ۵۵۰ و برداشت در اواسط ساقه رفتن احتمالا افزایش تراکم قطع مریستم انتهایی را جبران کرده است. همچنین با افزایش تراکم تعداد سنبله در متر مربع افزایش مییابد اما تعداد زیادی از این سنبلههای تولیدی نابارور بوده و دانه تولید نمیکند در نتیجه این افزایش نمیتواند باعث افزایش عملکرد شود.

شکل ۱۲-۴ اثرات متقابل تراکم کاشت و زمان برداشت علوفه بر تعداد سنبله در متر مربع

۸-۴ عملکرد دانه

۱-۸-۴ اثر تراکم بوته بر عملکرد دانه

نتایج تجزیه واریانس بیانگر این است که اثر تراکم بر عملکرد دانه در سطح احتمال یک درصد معنیدار شد (جدول ۲-۴). هم چنین نتایج مقایسه میانگین نشان داد که با افزایش تراکم از ۱۰۰ به ۲۵۰ بوته در مترمربع عملکرد دانه افزایش یافت اما با افزایش تراکم از ۲۵۰ تا ۵۵۰ بوته در مترمربع عملکرد دانه روند کاهشی داشته است (شکل ۱۲-۴). به طوری که بیشترین عملکرد دانه مربوط به تراکم ۲۵۰ بوته در مترمربع (۳/۵ تن در هکتار) و کمترین عملکرد دانه مربوط به تراکم ۵۵۰ بوته در متر مربع (۰/۴ تن در هکتار) بوده است. نتایج نشان داد که عملکرد دانه با ایجاد تغییر در تراکم کاشت تغییر میکند و تا نزدیک شدن به حد مطلوب تراکم، عملکرد دانه افزایش مییابد اما بیش از آن روند کاهشی خواهد داشت. در تراکمهای بالا به دلیل افزایش میزان بذر، رقابت افزایش یافته و باعث ایجاد خوابیدگی، ریزش دانهها، عدم باروری سنبلهها و در نهایت کاهش عملکرد گردید. شاکری و همکاران (۱۳۸۸) این نتایج را تایید کردند. به نظر میرسد که دلیل عمده تفاوت عملکرد دانه در تراکمهای مختلف به تعداد سنبله در متر مربع مربوط باشد، چرا که با افزایش تراکم بوته، تعداد سنبله در واحد سطح به طور معنیداری افزایش پیدا کرده و بیشترین تغییرات را نسبت به وزن هزار دانه و تعداد دانه در سنبله به خود گرفته است. در واقع تعداد دانه بیشتر در سنبله و همینطور وزن هزار دانه بالاتر در تراکمهای پایین بوته نتوانست کاهش عملکرد ناشی از شمار سنبله کمتر در واحد سطح را جبران کند (زرینآبادی و همکاران، ۱۳۸۲).
سلیمانی[۲۹] و همکاران (۲۰۱۱) گزارش کردند با افزایش تراکم بوته عملکرد دانه افزایش یافت. بطوریکه بیشترین عملکرد دانه از تراکم ۴۵۰ بوته و کمترین عملکرد از تراکم ۲۵۰ بوته در مترمربع حاصل شد. دانایی و لطفعلیآینه (۱۳۸۱) با بررسی اثر تراکم بذر ۲۰۰، ۲۵۰، ۳۰۰، ۳۵۰ و ۴۰۰ بوته در مترمربع اظهار داشتند که تراکم بوته اثر معنیداری بر صفات عملکرد دانه، وزن هزار دانه، تعداد سنبله در واحد سطح و شاخص برداشت داشت و بالاترین عملکرد از تراکم ۲۵۰ بوته در مترمربع به دست آمد.

شکل ۱۳-۴ اثر تراکم بوته بر عملکرد دانه

۲-۸-۴ اثر زمان برداشت علوفه بر عملکرد دانه

در مطالعه حاضر اثر زمان برداشت علوفه بر عملکرد دانه در سطح احتمال یک درصد معنیدار شد (جدول ۲-۴). نتایج مقایسه میانگین نشان داد که برداشت علوفه باعث کاهش عملکرد دانه شد (جدول ۵-۴). همچنین تاخیر در برداشت علوفه نیز در کاهش عملکرد دانه موثر بود. بیشترین عملکرد مربوط به تیمار عدم برداشت علوفه (۳/۵ تن در هکتار) و کمترین میزان عملکرد دانه مربوط به تیمار برداشت در اواسط ساقه رفتن (۲/۴ تن در هکتار) بود. از آنجا که برداشت علوفه باعث کاهش ماده خشک، شاخص سطح برگ و وزن هزار دانه شده و گیاه فرصت کافی برای جبران این کاهش را ندارد در نتیجه برداشت علوفه از این طریق میتواند باعث کاهش عملکرد دانه شود. راموز[۳۰] و همکاران، (۱۹۹۳) با انجام آزمایشی روی تریتیکاله گزارش کردند که برداشت علوفه در ابتدای ساقه رفتن عملکرد دانه را ۴۸-۳۵ درصد نسبت به تیمار شاهد (بدون برداشت علوفه) کاهش داد.
نتایج بدست آمده با نتایج شعبانی و همکاران (۱۳۸۲) مطابقت داشت این محققان گزارش کردند که برداشت علوفه بر عملکرد دانه تاثیر معنیدار داشت و بیشترین عملکرد در تیمار برداشت در آغاز گلدهی و کمترین میزان عملکرد در تیمار برداشت در مرحله گلدهی کامل مشاهده شد. با این حال مظاهریلقب و همکاران (۱۳۹۰) با بررسی اثر فاصله ردیف کاشت و مرحله برداشت علوفه چین اول بر تولید بذر یونجه گزارش کردند که زمان برداشت علوفه در چین اول بر عملکرد بذر در سطح ۵ درصد معنیدار بود. تاخیر در برداشت علوفه باعث کاهش معنیدار عملکرد دانه شد. علاوه بر این اسکات [۳۱]و همکاران (۱۹۸۹) گزارش دادند که کاهش معنیدار عملکرد دانه در برش علوفه در اواسط ساقه رفتن، عمدتا نتیجه کاهش تعداد دانه در سنبله و کاهش تعداد سنبله در واحد سطح، به دلیل قطع مریستم زایشی ساقه اصلی میباشد. این مسئله در آزمایش حاضر نیز مشاهده شده است.

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.

۳-۸-۴ اثرات متقابل تراکم کاشت و زمان برداشت علوفه بر عملکرد دانه

اثرات متقابل تراکم کاشت و زمان برداشت علوفه بر عملکرد دانه معنیدار شد (جدول ۲-۴). نتایج مقایسه میانگین اثرات متقابل نشان داد که افزایش تراکم کاشت همراه با برداشت علوفه باعث کاهش عملکرد دانه شد (شکل ۱۳-۴). بیشترین عملکرد دانه مربوط به تیمارهای تراکم ۱۰۰ و ۲۵۰ بوته همراه با عدم برداشت علوفه میباشد. در تمام سطوح تراکم کاشت، عدم برداشت علوفه نسبت به برداشت در ابتدا و اواسط ساقه رفتن برتری داشته است. در تراکمهای ۲۵۰، ۴۰۰ و ۵۵۰ بوته، برداشت علوفه در اواسط ساقه رفتن باعث کاهش عملکرد نسبت به برداشت در ابتدای ساقه رفتن شد. ملاحظه شد که افزایش تراکم و برداشت علوفه باعث کاهش عملکرد دانه میشود که دلیل این امر احتمالا افزایش رقابت در تراکمهای بالا، کاهش میزان ماده خشک برگها و کوتاه شدن طول دوره ذخیره مواد غذایی و در نهایت کاهش در میزان اجزای عملکرد بوده است. کمترین میزان عملکرد دانه مربوط به تیمار تراکم ۴۰۰ بوته و برداشت در اواسط ساقه رفتن و تیمار ۵۵۰ بوته و برداشت در اواسط ساقه رفتن میباشد.

شکل ۱۴-۴ اثرات متقابل تراکم کاشت و زمان برداشت علوفه بر عملکرد دانه

۹-۴ عملکرد بیولوژیک

۱-۹-۴ اثر تراکم کاشت بر عملکرد بیولوژیک

نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر تراکم کاشت بر عملکرد بیولوژیک در سطح احتمال یک درصد معنیدار شده است (جدول ۲-۴). همچنین نتایج مقایسه میانگین نشان داد که با افزایش تراکم کاشت عملکرد بیولوژیک در حال افزایش است (شکل ۱۴-۴). بیشترین میزان عملکرد بیولوژیک مربوط به تراکم ۵۵۰ بوته (۹۴/۱۳ تن در هکتار) و کمترین میزان عملکرد بیولوژیک مربوط به تراکم ۱۰۰ بوته در مترمربع (۳۸/۱۱ تن در هکتار) بود. بهطور کلی با افزایش تراکم تعداد ساقه، برگ و اندامهای هوایی گیاه در حال افزایش است که این امر باعث افزایش عملکرد بیولوژیک میشود. از طرفی به دلیل افزایش تراکم و افزایش رقابت جهت کسب نور، ارتفاع گیاه افزایش یافته که باعث افزایش بیوماس گیاهی و در نهایت افزایش عملکرد بیولوژیک میشود. موسوی (۱۳۸۵) گزارش کرد که تراکم کاشت اثر معنیداری بر عملکرد بیولوژیک برنج داشت و افزایش تراکم کاشت در ابتدا باعث افزایش عملکرد بیولوژیک و سپس باعث کاهش آن میشود به طوری که کمترین عملکرد بیولوژیک مربوط به تراکم ۱۴۰ کیلوگرم بذر در هکتار بود و بیشترین میزان آن در تراکم ۱۲۰ کیلوگرم بذر مشاهده شد. ایشان چنین اظهار داشتند که رابطه بین تراکم و عملکرد بیولوژیک خطی نیست و مقدار کل ماده تولیدی با افزایش تراکم کاشت تا حداکثر مقدار خود بالا رفته و پس از آن به علت رقابت بیش از حد برای نور، مواد غذایی و سایر فاکتورهای موثر بر رشد، کاهش مییابد.

شکل ۱۵-۴ اثر تراکم کاشت بر عملکرد بیولوژیک

۲-۹-۴ اثر زمان برداشت علوفه بر عملکرد بیولوژیک

اثر زمان برداشت علوفه بر عملکرد بیولوژیک در سطح احتمال یک درصد معنیدار شد (جدول ۲-۴). نتایج مقایسه میانگین نشان داد که برداشت علوفه باعث کاهش عملکرد بیولوژیک شد (جدول ۵-۴). به طوری که بیشترین میزان عملکرد بیولوژیک به تیمار عدم برداشت علوفه با میانگین۹۵/۱۳ تن در هکتار و کمترین میزان عملکرد بیولوژیک به تیمار برداشت در ابتدای ساقه رفتن با میانگین ۰۹/۱۱تن در هکتار اختصاص داشت البته بین سطوح برداشت در ابتدا و اواسط ساقه رفتن تفاوت معنیدار وجود ندارد.
مطالعات دیگر نشان میدهد که چنانچه زمان برداشت علوفه در یونجههای یک ساله به نحوی تعیین شود که گیاه فرصت کافی برای رشد مجدد داشته باشد و از نظر طول دوره رشد با محدودیتی روبرو نشود، عملکرد بیولوژیک آن افزایش مییابد (مویخو [۳۲]و همکاران، ۱۹۹۳). در این رابطه ذاکر نژاد (۱۳۸۸) نشان داد که عملکرد بیوماس تحت تاثیر تعداد متفاوت چینبرداری قرار گرفت، بطوری که تیمار شاهد (عدم چینبرداری) با ۱۹۶۸ گرم در متر مربع بیشترین و تیمار دو بار چینبرداری با ۱۵۱۷ گرم در متر مربع کمترین عملکرد بیوماس را تولید نمود و بطور معنیداری کمتر از تیمار شاهد بود.

۳-۹-۴ اثرات متقابل تراکم کاشت و زمان برداشت علوفه بر عملکرد بیولوژیک

نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثرات متقابل تراکم کاشت و زمان برداشت علوفه بر عملکرد بیولوژیک در سطح احتمال یک درصد معنیدار شد (جدول ۲-۴). مقایسه میانگین اثرات متقابل نشان داد که بیشترین عملکرد بیولوژیک مربوط به تیمار تراکم ۵۵۰ بوته و عدم برداشت علوفه بود (شکل ۱۵-۴). مشاهده میشود که در تراکمهای ۱۰۰، ۲۵۰ و ۴۰۰ بوته بیشترین عملکرد بیولوژیک مربوط به سطح تیمار عدم برداشت علوفه بود و برداشت در ابتدای ساقه رفتن باعث کاهش عملکرد بیولوژیک نسبت به برداشت در اواسط ساقه رفتن شد. اما در تراکم ۵۵۰ بوته نتایج عکس مشاهده میشود که احتمالا دلیل آن را میتوان رقابت بین بوتهها دانست در سطح تیمار برداشت در ابتدای ساقه رفتن به دلیل برداشت علوفه میزان نیاز گیاه به مواد غذایی، آب و غیره کاهش مییابد اما در سطح برداشت در اواسط ساقه رفتن از آنجا که برداشت دیرتر صورت میگیرد رقابت بین بوتهها احتمالا تعدادی از این بوتهها را حذف میکند که این امر باعث کاهش عملکرد بیولوژیک میشود.

شکل ۱۶-۴ اثرات متقابل تراکم کاشت و زمان برداشت علوفه بر عملکرد بیولوژیک

۱۰-۴ عملکرد کاه

۱-۱۰-۴ اثر تراکم کاشت بر عملکرد کاه

اثر تراکم بوته بر عملکرد کاه در سطح احتمال یک درصد معنیدار شد (جدول ۲-۴). نتایج مقایسه میانگین نشان داد که افزایش تراکم باعث افزایش عملکرد کاه میشود به گونهای که بیشترین میزان عملکرد کاه مربوط به تراکم ۵۵۰ بوته و کمترین میزان عملکرد کاه مربوط به تراکم ۱۰۰ و ۲۵۰ بوته در متر مربع میباشد و بین این دو سطح تراکم اختلاف معنیدار وجود ندارد. با افزایش تراکم از ۲۵۰ بوته میزان عملکرد کاه در حال افزایش است (شکل ۱۶-۴). با افزایش تراکم رشد گیاه بیشتر به صورت رویشی صورت میگیرد و گیاه بخش بیشتر انرژی و مواد فتوسنتزی خود را صرف رشد رویشی میکند که در نهایت باعث افزایش عملکرد کاه میشود. نظری و همکاران (۱۳۹۰) گزارش کردند که بیشترین عملکرد کاه مربوط به تراکمهای ۴۰۰ و ۴۵۰ بوته در مترمربع به دست آمد، زیرا در اثر تراکم بالا و شرایط کشت فاریاب بین تراکم کاشت و تراکم گیاهی فاصله کمتری ایجاد میشود و اکثر بذرها سبز میشوند و در نتیجه پنجه زیادی در واحد سطح تولید میشود و یا این که بر اثر رقابت تعداد پنجه بارور در هر بوته کم میشود، ولی به طور کلی عملکرد کاه با افزایش تراکم بیشتر میگردد. قبادی و همکاران (۱۳۷۷) در بررسیهای خود به این نتیجه رسیدند که اثر تراکم کاشت بر عملکرد کاه معنیدار نبود.

برچسب گذاری شده با: , ,