دانلود پایان نامه

رعایت حریم خصوصی که تحت عنوان ممنوعیت تجسس در شرع مطرح شده است آیه 12 سوره مبارکه حجرات است. در این آیه با آوردن عبارت (( یا ایهالذین آمنوا… لاتجسسوا… .)) کلیه افراد اعم از حکام و مردم عادی از تجسس در امور مردم منع شده اند.
در عالم حقوق با توجه به اینکه اصطلاح حریم خصوصی دارای مفهومی کلی است ، به دلیل سیال بودن مفهوم آن و نداشتن چهارچوب مشخص به ذکر مصادیق آن کفایت شده است. مواردی مانند : حق بر تنها ماندن ، دسترسی محدود دیگران به انسان و توانایی ایجاد مانع در برابر دسترسی های ناخواسته به انسان ، محرمانگی و پنهان ساختن برخی از امور از دیگران ، کنترل براطلاعات شخصی ، حمایت از شخصیت و کرامت انسان به عنوان برخی از مصادیق حریم خصوصی عنوان شده است.
در عرصه قانون گذاری نیز مقنن ایران در سطوح مختلف رعایت حریم خصوصی افراد را مورد توجه قرار داده است. در بند ششم از اصل دوم ق.ا. کرامت و ارزش والای انسانی یکی از مبانی نظام جمهوری اسلامی ایران دانسته شده است.در سطح قوانین عادی نیز از جمله مهمترین مصوبات قانونی در حمایت از حریم خصوصی افراد در سال 1379 در جریان اصلاحات ق. مطبوعات مصوب 1364 انجام شد . در این اصلاحات بند الف ماده 3 این قانون علاوه بر اخلال به مبانی و احکام اسلامی و حقوق عمومی آزادی مطبوعات را در صورت اخلال در حقوق خصوصی افراد نیز محدود نموده است. با این اصلاح قانون گذار اخلال در حقوق خصوصی افراد را نیز ممنوع دانسته است.
بند اول از ماده هفدهم م . ب. ح.م.و.س . نیز زندگی خصوصی افراد را از تعرض مصون داشته است و مداخلات خود سرانه در این زمینه ها را ممنوع نموده است. اهمیت حریم خصوصی و حمایت از آن در قوانین و معاهدات بین المللی موجب شده که رعایت حریم خصوصی یکی از معیار های دادرسی عادلانه قرار گیرد و نقض آن موجب می شود که عادلانه بودن دادرسی خدشه دار شده و از استانداردهای اخلاقی و حقوقی فاصله گیرد.
اما رعایت حریم خصوصی طرفین در جریان رسیدگی کیفری محدود به دادگاه ها و دستگاه قضایی نیست بلکه سایر اشخاص و نهادها نیز که در جریان رسیدگی قرار دارند باید آن را رعایت کنند. در این میان رعایت حریم خصوصی توسط رسانه ها اهمیت ویژه ای دارد . ویژگی های خاص بازنمایی اخبار در رسانه ها در مواردی در تعارض مستقیم با حریم خصوصی طرفین رسیدگی دارد . در چنین موقعیت هایی گزارش خبرنگار دارای حساسیت بیشتری می شود و ممکن است در راستای افزایش جذابیت و ارزش خبری اقداماتی انجام شود که حریم خصوصی افراد را نقض کند. برگزاری جلسه های رسیدگی به طور علنی و امکان بازتاب اخبار مربوط به دادگاه بر اهمیت این گزارش ها می افزاید به همین دلیل در این فصل نقض این حریم علاوه بر دستگاه قضایی ، توسط رسانه ها و خبرنگاران در جریان رسیدگی کیفری در سه مبحث مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
مبحث نخست : حق کنترل بر اطلاعات شخصی
اطلاعات شخصی دامنه ی وسیعی از اطلاعات اشخاص را در بر می گیرد . این اطلاعات ممکن است مربوط به مشخصات هویت شخصی، شغل و محیط کاری وی ، ارتباطات او با دیگر اشخاص و … باشد. اطلاعات شخصی به عنوان بخشی از حریم خصوصی افراد برای آن ها دارای اهمیت است و می توانند دسترسی دیگران به آن جلوگیری کنند. ام در طرف مقابل نیز ما با حق افراد جامعه در دانستنن آنچه در جامعه رخ داده است مواجه هستیم. این حق افراد جامعه به این معنی است که هیچ کس نباید مانع انتشار حقایق و وقایعی که مقدمه ای برای استنباط و قضاوت های گوناگون اجتماعی می شود گردد.مبنای این حق برای افراد جامعه این است که به عنوان اعضای اجتماع حق دارند از آنچه در محیط زندگی و پیرامون خود اتفاق می افتد با خبر شوند تا محیط اجتماعی خود را بهتر بشناسند. بنابراین در هنگام تعارض بین حق افراد جامعه برای دانستن در مقابل کنترل بر اطلاعات شخصی رعایت موازین اخلاقی و قانونی اهمیت ویژه ای پیدا می کند.
در این راستا قانونگذار در مواد قانونی سعی در حمایت از اطلاعات شخصی افراد در محاکم و ممنوعیت انتشار آن داشته است. از جمله این مصوبات می توان به تبصره ماده 188 ق .ا. د. ک . اشاره کرد که مقرر می دارد: ((خبرنگاران رسانه ها می توانند با حضور در دادگاه از جریان رسیدگی مکتوب تهیه کرده و بدون ذکر نام یا مشخصاتی که معرف هویت فردی یا موقعیت اداری و اجتماعی شاکی و متشاکی نیز باشد منتشر نمایند . تخلف از حکم قسمت اخیر این تبصره در حکم افترا است.))
با وجود توجه قانونگذار به حفظ اطلاعات مربوط به نام و مشخصات معرف هویت اجتماعی و اداری طرفین و پیش بینی ضمانت اجرای کیفری برای آن در مورد جرایم رسانه ای شده شاهد نقض مکرر آن توسط رسانه ها هستیم. در پرونده هایی که جنبه رسانه ای پیدا نموده اند رسانه ها خود را نماینده افراد جامعه و مسئول بازتاب وقایع و اطلاع رسانی به مردم می دانند و در بازتاب اخبار مربوط به این جرایم هیچ حد و مرزی برای خود قایل نیستند. در واقع در این جرایم رسانه ها حق افراد بر دانستن را دست آویزی قرار می دهند تا ب هر وسیله ای اگرچه افشای اطلاعات شخصی و هویت افراد باشد جذابیت و مقبولیت گزارش خود را تامین کنند . این در حالی است که در خصوص بزهدیدگان خاص از جمله بزهدیدگان جرائم مهم مثل تجاوز جنسی و قتل هر گونه ارتباط و نشر اطلاعات باید کاملا کارشناسی شده باشد. حتا در این جرائم توصیه شده است که هویت بزهدیده را بر مبنای سن و محل ارتکاب جرم ، و با حذف نام ها ، آدرس خیابان ها و شماره ی بلوک ها افشا کنند.
اما آنچه در عمل در
گزارشات جلسات رسیدگی از رسانه ها منتشر می شود دارای مشخصات مربوط بزهدیده و بزهکار تا حدودی زیادی نیز می باشد. نمونه ای از این گزارش ها را می توان در پرونده قتل همسر ناصر محمد خانی – بازیکن گذشته تیم ملی فوتبال ایران – که پس از نزدیک به یک دهه به صدور و اجرای حکم پر مجادله قصاص متهم انجامید… . چاپ شرح های مفصل از جریان دادگاه پیش از صدور حکم قطعی در روزنامه ها و نشریه های کشور به چاپ رسید نمونه روشن این واقعیت است.این پرونده از طرفی دارای محتوای جنسی بود و از طرفی نیز اتهام قتل در آن مطرح بود. علاوه بر اینکه هرکدام از این دو عنصر به تنهایی موجب افزایش ارزش خبری واقعه می شوند ، در صورتی که حادثه ای هم محتوای جنسی داشته باشد و هم دارای خشونت باشد ارزش خبری فوق العاده ای پیدا می کند. نمونه ی دیگر پرونده متهم معروف به ((بیجه)) است که پس از اذیت و آزار جنسی کودکان آن ها را به قتل می رساند . گزارشی که در روزنامه همشهری بازتاب یافته شرح کامل جلسه رسیدگی است که به نام و نام خانوادگی قربانیان این جرایم نیز اشاره شده است. این در حالی است که بازتاب اینگونه اخبار و تصریح به هویت و مشخصات آن ها علاوه بر اینکه حیثیت قربانان را با وجود فوت آن ها خدشه دار می کند بر بزه دیدگان غیر مستقیم نیز تاثیر قابل توجهی دارد. بزهدیدگی غیر مستقیم هنگامی واقع می شود که خانواده و بستگان بزهدیده از جرم ارتکابی متاثر می شوند. انتشار این گزارش ها اگرچه جزییات خبر را کامل می کند اما با افشای هویت بزه دیدگان مستقیم و غیر مستقیم و اطلاعات شخصی آن ها حریم خصوصی این افراد را نقض کرده و بر تاثیر جرم بر آن ها می افزاید.
مبحث دوم : حق محرمانه و پنهان ساختن برخی امور از دیگران
اطلاعات شخصی مربوط به زنگی انسان ممکن است حاوی نکات منفی باشد که انشار آن ها ممکن است به حیثیت صاحبان آن لطمه وارد کند . رسانه ها نیز در بازنمایی اخبار مربوط به جرایم به شدت در پی جستجوی نکات منفی در زندگی بزهدیدگان و نیز بزهکاران هستند و بخصوص سعی می کنند که نکاتی را بازگو نمایند که در وقوع جرم نیز موثر بوده اند. در حالی که بازگو نمودن عیوب دیگران بر خلاف اصول اخلاقی می باشد و ضمن منع آن در غالب حمایت از حریم خصوصی در قوانین ، توسط بزرگان دین نیز به شدت نهی شده است. حضرت علی (ع) در نامه شماره ی 53 به مالک اشتر در صفحات 766 و 767 نهج البلاغه وظیفه ی حاکم را در برابر مردم این می دانند که تا جایی که می توانند عیب های مردم را بپوشانند. اهمیت این موضوع در حالی است که در جرایم رسانه ای شده جستجوی نکات منفی و بزرگنمایی آن امری شایع است.


برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید
رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

مطلب مشابه :  منابع مقاله با موضوععوامل اجتماعی، رفتارگرایی، روانشناسی، عوامل درونی

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

پایگاه خبری مهر نیوز در گزارش خود از پرونده مربوط به «تجاوز گروهی در روستای قوژد کاشمر» بر روی وجود رابطه توسط بزه دیده با مردی نامحرم تاکید شده است. در گزارش پرونده «تجاوز گروهی خمینی شهر اصفهان» به نقل از روزنامه اعتمادنیز به شرح ذیل بر انجام اعمال تحریک آمیز و مجلس رقص و آواز بزهدیدگان تاکید شده است. در حادثه «قتل میدان کاج سعادت آباد تهران» نیز وجود رابطه نامشروع بین زن مطلقه متهم ردیف دوم پرونده با مقتول و متهم ردیف اول به شدت در رسانه ها بازتاب داشته است. نکات منفی زندگی طرفین بخصوص زمانی مورد توجه و تاکید رسانه ها قرار می گیرد که با بزرگنمایی آن خود بزهدیده به عنوان مقصر مورد جرم واقع شدن معرفی می گردد
سوابق کیفری گذشته افراد را نیز از مصادیق حریم خصوصی افراد دانسته اند . این سوابق یکی از بارزترین مصادیق نکات منفی زندگی اشخاص است. سوابق کیفری گذشته ی افراد نیز باید محفوظ باشد و از دسترس سایر اشخاص در امان باشد در حالی که در برخی از گزارشات جلسات رسیدگی به آن عملا تصریح می گردد. نمونه بارز این موضوع جدول مربوط به سوابق کیفری((محکومان واقعه خمینی شهر)) است که در اختیار رسانه ها قرار گرفته و بازتاب وسیع نیز داشته است. مشخصات این افراد در گزارش های متعدد در رسانه ها و از جمله پایگاه خبری خبر آنلاینبازتاب وسیع داشته که برای نمونه آورده می شود:
ردیف
نام
وضعیت تاهل
سن
سابقه کیفری
عنوان اتهامی و مجازات
اول
عباس
مجرد
24 سال
دو فقره آدم ربایی در سال 83 و رابطه نامشروع در سال 87
تجاوز به عنف، حبس غیرقانونی و آدم ربایی مجازات: اعدام، 28 سال زندان و 74 ضربه شلاق

دوم
رجبعلی معروف به رجب سیاه
مجرد
23 سال
قدرت نمایی با چاقو، شرب خمر

تجاوز به عنف، حبس غیرقانونی و آدم ربایی مجازات: اعدام، 28 سال زندان و 74 ضربه شلاق
سوم
اصغر
مجرد
20 سال
رابطه نامشروع، قدرت نمایی با قمه، شرب خمر
تجاوز به عنف، حبس غیرقانونی و آدم ربایی مجازات: اعدام، 28 سال زندان و 74 ضربه شلاق
چهارم
منصور
مجرد
24 سال
آدمربایی در سال 84
تجاوز به عنف، حبس غیرقانونی و آدم ربایی مجازات: اعدام، 28 سال زندان و 74 ضربه شلاق
همچنین در گزارش بازتاب دادگاه رسیدگی به فساد مالی توسط روزنامه کیهان نیز به سابقه یکی از متهمین که در 19 سالگی مرتکب سرقت شده تاکید گردیده است.  در این گزارش ها خبرنگاران با برداشت شخصی از واقعه بر روی نکته هایی که ارزش خبری بالایی دارند تاکید می کنند و در گزارشات تکرار می شود . حال خبر نگاران در این میان تفاوتی بین اینکه ارزش خبری بالایی داشتن یک نکته نقص حریم شخصی و افشاء نکات منفی زندگی بزهدیده است یا خیر قائل نشده و آن را نیز در اخبار خود به شدت منعکس می کنند .
مبحث سوم : عدم رعایت حق خلوت افراد
مراجعه ی افراد و بر هم زدن خلوت دیگران ممکن است برای برخی اشخاص قابل تحمل نباشد . به همین دلیل است که حق خلوت افراد به عنوان یکی از مصادیق حریم خصوصی ناظر به در امان ماندن شخص از مراجعات سایر افراد به رسمیت شناخته شده است. اهمیت این موضوع در حالی است که در جریان جمع آوری اطلاعات ممکن است برخی روزنامه نگاران از قربانیان و آسیب دیدگان که نه تمایل به مصاحبه دارند و نه در موقعیت اعلام یا عدم اعلام رضایت هستند تصاویری تهیه کنند.
اثر منفی انجام مصاحبه و نقض حق خلوت افراد به خصوص زمانی بیشتر می شود که با یک عامل دیگر مثل زمان یا مکان نامناسب همراه باشد. خبرنگاران به منظور بالا بردن جذابیت گزارش خود سعی می کنند مکان ها یا زمان هایی را انتخاب کنند که توجه مخاطب را بیشتر جلب می کند که این امر می تواند نقض بارز حق خلوت بزهدیده می باشد . به عنوان مثال می توان به مصاحبه انجام شده با پدر مقتول «حادثه میدان کاج سعادت آباد تهران» در لحظه اجرای حکم شاره کرد که در روزنامه ها بازتاب داشته است .
از طرفی یکی از اهداف رسیدگی کیفری در خصوص بزهدیده جبران زیان ها ی وارده به وی از ارتکاب جرم است که در نهایت با اجرای مجازات این امر تکمیل می گردد . چرا که یکی از دلایل مجازات مجرمین تشفی خاطر بزهدیده است و با اطلاع از مجازات مجرم و عامل ورود زیان به وی جبران زیانهای عاطفی وی تسریع پیدا می کند . به این ترتیب که هر گونه اقدامی که از نظر علمی مانع جبران خسارتهای به خصوص معنوی بزهدیده باشد ممنوع است یکی از مهمترین عواملی که در جبران زیان های معنوی و روحی بزه دیده موثر است دور از دسترس دیگران و تنها بودن است تا با گذشت زمان آثار روحی و معنوی جرم در وی جبران شود . با این وجود برخی ویژگی های بازتاب رسانه ای جرائم و رسیدگی کیفری پیامد های جرم را تشدید می کنند و مانع این هدف می گردند . این وضعیت یکی از مصادیق بارز بزهدیدگی دومین است که به بزهدیدگی ای اشاره دارد که نه به منزله نتیجه مستقیم فعل مجرمانه ، بلکه از رهگذر واکنش نهاد ها افراد به بزهدیده روی می دهد . انتشار اخبار مربوط به جرایم با توجه به اینکه بزه دیده نیز یکی از مخاطبان آن است موجب یاد آوری واقعه و تشدید خسارات روحی وی می گردد. یکی از مهم ترین پیامد های عاطفی بزهدیده واقع شدن که در نتیجه فشار روانی ناشی از آن به بزهدیده وارد می شود فشار روانی پس آسیبی است . و بر این پیش فرض مبتنی است که هر چند بیش تر افراد توانایی مقابله با فشار روانی معمولی را دارند ، احتمالا هنگام رویارویی با یک محرک تنش زای آسیب زا توانایی سازگاری شان از بین می رود. این محرک ها تنش زا و آسیب زایند و هر گونه موقعیتی است که آثار رویداد آسیب را افزایش دهد و یکی از مهم ترین این محرک ها ملاک خاطره های مزاحم است که در آن رویداد آسیب زا گاهی برای تمام عمر به عنوان یک تجربه روانی مناسب باقی می ماند .در این وضعیت موقعیت هایی که موجب یادآوری جرم . نتایج ان برای بزهدیده می گردند خاطره های مزاحم تلقی می شوند.
بنابراین در خصوص بزهدیدگان جرائم که یک رویداد روانی آسیب زا را تجربه کرده اند خصوصا در جرائم تجاوز جنسی و قتل یکی از مهمترین مراحل باز پروری بزهدیده مدیریت کردن روند پس آسیبی است . در حالی که هر گونه یاد آوری و باز تداعی کردن واقعه اتفاق افتاده باید کاملا کارشناسی شده باشد تا آثار بهتری در درمان بزهدیده داشته باشد ، مصاحبه های مکرر با بزه دیدگان مستقیم و غیر مستقیم در جرایم رسانه ای شده در مکان ها و زمان های نامناسب غیر کارشناسی هستند و نه تنها حق خلوت این افراد را نقض می کند بلکه یکی از نمونه ها ی خاطره های مزاحم نیز می باشند. این خاطره های مزاحم مانع از باز پروری وضعیت روانی و عاطفی بزهدیده هستند .
رسانه های خبری با در اولویت پخش قرار دادن این اخبار به طور دائم وقوع جرم و جزئیات آن را منتشر نموده و بزهدیده را به طور دائم در رویارویی با این خاطره ها قرار می دهند در حالی که در اینگونه مواقع راهبردهایی رفتاری عبارت از دوری گزیدن از هر وضعیتی است که آنان بزهدیدگان خطرویارویی با چنین محرک هایی را ادراک می کنند. تاثیر گزارشات بر بزهدیده به ویژه زمان افزایش پیدا می کند که همراه با ارائه تصاویر به خصوص از لحظه و یا صحنه ارتکاب جرم باشد که به عنوان یکی از بارزترین مزاحمت های رسانه ها برای قربانیان جرم و بازماندگان آنها محسوب می شود . این ا
قدام را می توان به تصاویری که از صحنه وقوع قتل در میدان کاج سعادت آباد تهران توسط رسانه ها پخش گردید مشاهده کرد . این در حالی است که به علت بالا بردن ارزش

مطلب مشابه :  دانلود پایان نامه رشته حقوق درباره حق تعیین سرنوشت
 

دیدگاهتان را بنویسید