تحقیق دانشگاهی – 
بررسی نقش نوع یادگیری ، سبک رهبری  و فرهنگ یادگیری سازمانی بر عملکرد شغلی  …

تحقیق دانشگاهی – بررسی نقش نوع یادگیری ، سبک رهبری و فرهنگ یادگیری سازمانی بر عملکرد شغلی …

۲-۱۰-۲-۶شبکه مدیریت :
یکی از معروف ترین روش ها برای شناساندن شیوه های رهبری در سازمان ها ،شبکه مدیریت است که از سوی رابرت بلینک وجین مونان اراده گردید.
این شبکه دارای دو بعد است :توجه به کارکنان وتوجه به تولید که این دو محقق چهار شیوه نهایی رهبری را در الگوی خود معرفی کرده اند که عبارتند از :۱-مدیریت ضعیت (۱-۱) ،۲-مدیریت تیمی (۹-۹)،۳-مدیریت باشگاهی(۱-۹)،۴-مدیریت خودکامه (۱-۹)
۲-۱۰-۲-۷چهار نظام مدیریت :
طی مطالعاتی که در دهه ۷۰ میلادی در دانشگاه میشیگان آمریکا صورت گرفت ،پروفسور رنیسیس لیکرت وهمکاران وی رفتار وسبکهای رهبری را طی سه دهه مورد بررسی قرار دادند .لیکرت در این تحقیقات به اندیشه ها ونظرهایی رسید که در درک رفتار رهبری بسیار اهمیت دارند.ی برای روش بیان مفاهیم وبه منظور یک بررسی علمی ،چهار نظام مدیریت را پیشنهاد می کند:۱-نظام آمران،۲-نظام خیر خواهانه –آمرانه،۳-نظام مشورتی،۴-نظام مشارکتی –گروهی.
پایه تحقیقات فیدلر بر نتایج تحقیقات لیکرت وهمکارانش استوار است.
۲-۱۰-۲-۸تحقیقات اسکاندیناوی:
پژوهشگران از فنلاند وسوئد بر این باور هستند که در دهه ۱۹۹۰ تنها توجه به دوبعد رفتار گرایی وکار گرایی برای رهبری اثر بخش کافی نمی باشد وبه یک بعد دیگر ،یعنی پیشرفت گرایی اعتقاد داشتند . اینان ضمن پژوهش های خود به نتایج محکمی درباره بعد سوم ،یعنی پیشرفت گرایی دست یلفتند.(رابینز ،۱۹۹۱،ص۶۳۵).
۲-۱۰-۳ تئوری های اقتضایی:
این مطالعات عنوان می دارد که در هر شرایط خاص،الگوی رهبری خاص موفق است وما نمیتوانیم در همه شرایط ،یک الگوی رهبری را اتخاذ کنیم (همان ،ص۶۰۴).می توان شالوده رهبری اقتضایی را این گونه عنوان نمود که برای تمام شرایط ،یک سبک ورهبری وجود ندارد.در عین حال که مدل ها وتئوری ها وضعی زیادی وجود دارند،به چند نمونه که توجه زیادی را در تحقیقات رهبری به خود جلب کرده اند ،به طور مختصر اشاره می کنیم.
۲-۱۰-۳-۱نظریه مسیر-هدف:
مطالعاتی که در دانشگاه ایالتی اوهایو از سوی رابرت هوس وتری میچل انجام شد وطی آنها تناقض های موجود در مدل ایالت اوهایو روشن گردید، در نهایت به ارائه مدلی منجر شد که در یک تکالیف غیر ساختمند ،جایی که رهنمود بخشی رهبر بالاست ،رضایت شغلی پایین ودر جایی که رضایت شغلی در حداکثر قرار دارد،رهنمود بخشی رهبر در حداقل قرار دارد.عکس این حالت در یک تکلیف غیر ساختمند نیز وجود دارد (هرسی وبلانچارد ،۱۹۹۷).انتخاب نام مسیر –هدف به دلیل توجه عمده این مدل بر تاثیر گذاری رهبر بر تصور زیر دستان از هدف های کاری،هدف های شخصی ومسیر رسیدن آنها به هدف است .
۲-۱۰-۳-۲الگوی فیدلر:
فرد فیدلر که در همه جا به عنوان پدر نظریه مشروط رهبری مورد احترام است وبه وجود آورنده مدل مشروط رهبری است (هرسی وبلانچارد ،۱۹۹۷،ص ۲۲۲)؛در مدل خود چنین عقیده دارد که سه متغیر موقعیت نامساعد،موقعیت مساعد وموقعیت نیمه مساعد،بر روی یک بردار می توانند هشت ترکیب را به وجود آورند که به طور کلی در مورد متغیر های اول ودوم تکلیف گرایی ودر مورد وجود متغیر سوم ،ملاحظه گرایی را توصیه می کنند.
۲-۱۰-۳-۳تئوری مبتنی بر تبادل نظر رهبر با اعضا:
نتایج یک پژوهشکر آمریکایی به نام جورج گرائن گویای ایم مطلب است که رهبر طی موقعیت های خاص وبراثر فشارهای زمانه می کوشد تا با گروه کوچکی از زیر دستان اش یک رابطه ای ویژه وغیر رسمی برقرار کند.اعضای این گروه مورد اعتماد هستند واز اختیارات ویژه ای بر خوردارند،در حالی که با بقیه اعضای سازمان طی یک ارتباط رسمی وقانونی برخورد می نمایند.(رابینز،۱۳۸۳،ص۶۶۳).
تعدادی از محققین بر این عقیده هستند که این تئوری هم بر رابطه دوسویه تکلیف گرایی ورابطه گرایی اشاره دارد که رهبر در شرایط متفاوت با افراد مختلف برخورد های متنوعی بروز می دهد .
۲-۱۰-۳-۴ زنجیره رفتاری رهبری:
تنن بام و وران اشمیت در سال ۱۹۵۷ طی مقاله ای با عنوان “چگونگی انتخاب الگوی رهبری”در جمله هاروارد بیزنس رویو،یکی از اولین وبارزترین شیوه های اقتضایی رهبری را ارائه نمودند.(هرسی وبلانچارد ،۱۹۷۷،ص ۶۴۹).بر خلاف گذشتگان که می پنداشتند در یک بردار که توجه به کا الزاما در رفتار رهبری اقتدار گر نمایان می شود وتوجه به روابط در رفتار رهبری دموکراتیک بروز می کند ،ایشان در روی یک خط زنجیر ،حوزه وسیعی از شیوه ها را نمایش داده اند که از یک قطب با روش اقتدار طلبانه شروع وبا روش دموکراتیک در قطب دیگر ختم می شود.
رهبر ،یکی از هفت رفتار رهبری ممکن بر روی زنجیره را بر اساس نیروهای که میان رهبر وپیرو وموقعیت وجود دارد بر می گزیند .
۲-۱۰-۳-۵ مدل سه بعدی اثربخشی رهبری :
این مدل رهبری که در مراکز تحقیقات رهبری ایالت اوهایواز سوی پاول هرسی وکنت بلانچارد ارائه شده است .اصطلاحات “رفتار تکلیف گرا” و”رفتار رابطه گرا” را طی یک ماتریس ارائه می کنند که چهار ربع اصلی شیوه رهبری این مدل نشان دهنده سبکهای مختلف رهبری است.
در تعریف شیوه رهبری در این مدل آمده است :الگوی رفتاری آن فرد هنگام نفوذ در فعالیت ها دیگران ،بر اساس برداشت دیگران از رفتار او.
در نهایت این چهار سبک اصلی بدین گونه نام گذاری شده اند.
سبک اول:تکلیف حداکثر ورابطه حداقل ؛
سبک دوم:تکلیف حداکثر ورابطه حداکثر؛
سبک سوم:تکلیف حداقل ورابطه حداکثر؛
سبک چهارم:تکلیف حداقل ورابطه حداقل
۲-۱۰-۳-۶مدل مشروط وروم –ی تن :
این مدل از سوی دو محقق به نام ویکتور وروم وفیلیپ تین بر این تصور استوار گشته که متغیر های وضعی در حال تعادل با صفات شخصی ویژگی های رهبر،به نوعی رفتار رهبری می انجامد که می تواند در اثر بخشی سازمان موثر باشد .
فرایند تصمیم گیری رهبر در این مدل ،در یک درخت تصمیم که از هفت سوال پرسش Aتا Fتشکیل شده است ،شکل می گیرد .این پرسش ها که از سوی نورمن مایر به شهرت رسید وسپس در مدل ایشان مورد استفاده قرار گرفت،در سه پرسش اول به کیفیت ودرستی وچهار پرسش بعدی به پذیرش تصمیم به وسیله اعضا گروه می پردازد.(هرسی وبلانچارد،۱۹۹۷،ص۴۴۳).
۲-۱۰-۴ تئوری های نوین رهبری
در دنیای سازمانی نوین، انتظار می رود که بسیاری از سازمان ها با تغیر ساختار وتعیین شیوه های رهبری نوین به سوی نوآوری وخلاقیت که لازمه قرن حاضر ،حرکت کنند،تا ه نیاز های روانی انسان در سازمان پاسخ گویند. از این رو مساله رهبری در سال های اخیر مورد توجه بسیاری از اندیشمندان ونظریه پردازان بوده وتحقیقات ومطالعات گستره ای در خصوص آن صورت گرفته استودر این بخش به صورت اجمالی به بررسی تئوری های مطرح در این زمینه می پردازیم:
۲-۱۰-۴-۱رهبری کاریزما:
کاریزما لغتی یونانی وبه معنای«موهبت الهی » مانند توانایی معجزه کردن یا پیش بینی شخصیت یک فرد آینده است. ماکس وبراین اصطلاح را رودلف سم به عاریت گرفت.کاریزما،خصوصیت ویژه شخصیت یک فرد است که به خاطر این ویژگی ،از افراد عادی جدا انگاشته می شودوبه عنوان کسی که صاحب توانایی ها یا خصوصیات فوق طبیعی ،فوق انسانی یا حداقل استثنایی باشد،به کار می رود .این ویژگی های بدان گونه هستند که برای افراد عادی قابل دسترسی نیستند ،بلکه منشا آن ها الهی یا منحصر بفرد تلقی می شود وبر این اساس ،فرد مورد نظر ،رهبر تلقی می گردد .
۲-۱۰-۴-۲رهبری فرهمند:
از نظر تاریخی نخستین کاربرد این واژه را می توان در انجیل یافت که قدیسی بولس این اصطلاح را در دو نامه به کار می برد (رومیان ،باب دوازدهم و قرنطیان اول ،باب دوازدهم) قدیس بولس چیز های همچون حکمت ،معرفت ، رسالت ،طبابت ،التیام وقدرت درک وبیان به زبان های مختلف را مواهبی می داند که روح القدس به افراد خاصی اعطا می کند.بعد ها در مسیحیت ،این اصطلاح به وظایف گوناگونی که اعضای کلیسا انجام می دادند ونیز موهبت (فرهمندی )های اعطا شده از سوی پروردگار به این اعضا در انجام دادن وظایف حاصشان اطلاق شد تا مدت ها «فرهمندی» اصطلاحی منحصر به دین وکلیسا بود (احمد نور ،۱۳۷۸،ص ۲۹).
اما آنچه در تعریف تمایز بخش رهبر فرهمند آمده است ،نگرش وتوانایی اش در ترغیب کارکنان به تحقق هدف های بلند پروازانه است.رهبران فرهمند با تغیر های بنیادین وتعهدات جسورانه پیوند خورده اند؛اما جذاب ترین جنبه آنان توانایی شان در ایجاد وابستگی عاطفی وشور واشتیاق در میان پیروان است.این فرایند با تصویری که رهبر از خود در ذهن دیگران ایجاد می کند،شروع می شود.چنین تصویری باعث می شود تا پیروان زمان حال به آینده ای بهتر بپیوندند.سپس رهبر،عملکرد های بسیار عالی در آینده را نوید می دهد وبه پیروان اعتماد واطمینان خاط می دهد که به آرزوها خواهند رسید.این روحیه بخشیدن باعث می شود که پیروان اعتماد به نفس پیدا کنند وبه اصطلاح ،خود شکوفا شوند. آن گاه از طریق گفتار وکردار مجموعه ای از ارزش های جدید ارائه می کند وبا رفتار خویش به صورت الگویی در می آید که پیروان درصدد تقلید از وی بر می آیند .در سرانجام این فرایند ،رهبر فرهمند دست به ایثار واز خود گذشتگی می زند وبا انجام دادن کارهای خارق العده به پیروان تلقین می کند که نسبت به تصویری که از او در ذهن خود دارند،اعتقاد راسخ داشته باشند.(رابینز،۱۳۸۳،ص ۶۸۱).
۲-۱۰-۴-۳رهبری خدمتگزار:
گرین لیف در سال ۱۹۷۰ بحث رهبری خدمتگزار را مطرح نمود.رهبری خدمتگزار اصرار بر این دارد که مسولیت ابتدایی واولیه رهبر در خدمت کردن به سازمان به نوان یک پیوند میان رهبران وموسسین باشد.رهبر بزرگ همانند یک خدمتکار در نظر گرفته می شود واین حقیقت ساده ،کلید بزرگی است.اولین مسولیت رهبر ،تعریف نمودن ومشخص کردن واقعیت می باشد وآخرین مسولیت ،تشکر کردن می باش.در بین این دو ،رهبر باید یک خدمتکار ویک مدیون باشد .این ،پیشرفت وترقی یک رهبر خدمتگزار را خلاصه می نماید.
۲-۱۰-۴-۴ رهبری تحول گرا[۲۰]:
تعریف رهبری تحول آفرین :فرایتد نفوذ آگاهانه در افراد یا گروه های بر ایجاد تغیر وتحول ناپیوسته در وضع موجود وکارکرد های سازمان به عنوان یک کل است.

دانلود کامل پایان نامه در سایت pifo.ir موجود است.
برچسب گذاری شده با: , , , , , , , , , , , , ,