بررسي رابطه سرمایه اجتماعی با شهروندی دموکراتیک

بررسي رابطه سرمایه اجتماعی با شهروندی دموکراتیک

 
دانشكده علومانساني
پاياننامه جهت دريافت درجه كارشناسيارشد
رشته جامعهشناسي
عنوان :
بررسي رابطه سرمایه اجتماعی با شهروندی دموکراتیک
(مطالعه موردي : دانشجویان دانشگاه تهران)
استاد راهنما :
دکتر امیر رستگار خالد
استاد مشاور :
دكتر ابوالفضل ذوالفقاري
پژوهشگر :
هاجر عظیمی
زمستان 1390
تقدیم به
او
او که در لحظه لحظه های زندگی ام، لحظه ای تنهایم نگذاشت و لطف و رحمت بیکرانش مسیر زندگی ام را هموار کرد.
پدر عزیز و مادر مهربانم
خدای را بسی شاکرم که از روی کرم، پدر و مادری فداکار نصیبم ساخته تا در سایه درخت پربار وجودشان بیاسایم و از ریشه آنها شاخ و برگ گیرم و از سایه وجودشان در راه کسب علم و دانش تلاش نمایم. والدینی که بودنشان تاج افتخاری است بر سرم و نامشان دلیلی است بر بودنم، چرا که این دو وجود، پس از پروردگار ، مایه هستی ام بوده اند. آموزگارانی که برایم زندگی، بودن و انسان بودن را معنا کردند
وبه تک تک اعضای خانوادهام ، به ویژه خواهر و برادرانم، که عشق و زندگیم در وجود آنان تجلی می یابد.
تقدیر و تشکر
سپاس بی کران پروردگار یکتا را که هستی مان بخشید و به طریق علم و دانش رهنمونمان شد و به همنشینی رهروان علم و دانش مفتخرمان نمود و خوشه چینی از علم و معرفت را روزیمان ساخت.
در ابتدا، از خانواده عزیزم به خاطر تمام دلگرمی ها و حمایت های بی دریغشان سپاسگزارم.و متشکرم از زحمات اساتید محترم گروه جامعهشناسی دانشگاه شاهد در طول دوره کارشناسی ارشد که مفتخر به شاگردیشان هستم. و به طور ویژه قدردان استاد گرانقدرم، جناب آقای دکتر امیر رستگار خالد هستم، که اگر راهنمایی ها و صبوری ایشان نبود انجام این پژوهش نیز میسر نمی گشت،همچنین از حسن توجه ودقت نظر استاد گرامی جناب آقای دکتر ابوالفضل ذوالفقاری نیز تشکر می کنم.
و در پایان از همه دوستان و عزیزانی که همراهم بودند تشکر میکنم، به ویژه از دوست بسیار عزیزم سرکار خانم ماریا رحیمی، که با بودنش در کنارم آرامش را به من هدیه کرد.
چکیده
طرح مسأله:هدف این پژوهش بررسی رابطه سرمایه اجتماعی با شهروندی دموکراتیک در بین دانشجویان دانشگاه تهران می باشد. شهروندی دموکراتیک با تأکید بر هر دو بعد حق/ وظیفه شهروندی، با آگاهی از حقوق خویش ، ملزم می گردد وظیفه خود را به عنوان شهروند با مشارکت فعال در امور جامعه ایفا نماید. در این تحقیق سعی شده است با تکیه بر نظریات توکویل، پوتنام، آلموند و وربا و…اثر سرمایه اجتماعی را بر گسترش شهروندی دموکراتیک نشان دهیم.
روشنوشتار حاضر به روش پیمایش است.جامعه آماری تحقیق دانشجویان دانشگاه تهران هستند که تعداد 380 نفر به عنوان نمونه تحقیق با روش نمونه گیری طبقه ای متناسب با حجم انتخاب شدند. ابزار این تحقیق پرسشنامه است. داده های حاصله از تحقیق از طریق آماره های توصیفی و استنباطی و با استفاده از نرم افزار Spssمورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرند.
یافتههادر بررسی های به عمل آمده از 380 پاسخگو مشخص گردید که، با افزایش سرمایه اجتماعی و دو بعد مربوط به آن – اعتماد اجتماعی و مشارکت مدنی – در میان دانشجویان، سطح شهروندی دموکراتیک آنان نیز افزایش می یابد. همچنین، رابطه اعتماد با بعد نگرشی شهروندی دموکراتیک قوی تر از رابطه مشارکت مدنی با آن بوده است و بالعکس. در خصوص نتایج متغیرهای زمینه ای ، دانشجویانپسر از نظر شهروندی دموکراتیک در سطح بالاتری قرار داشتند.و در بین قومیت های مختلف، قوم ترک نسبت به دیگر اقوام در سطح بالاتری از شهروندی دموکراتیک قرار داشت.
کلید واژههاسرمایه اجتماعی، اعتماد اجتماعی، مشارکت مدنی، شهروندی دموکراتیک، بعد نگرشی، بعد رفتاری
فهرست مطالب صفحه
فصل اول : کلیات تحقیق 1
1-1 مقدمه 2
2-1 بیان مسأله 4
3-1 اهمیت و ضرورت مسأله 6
4-1 اهداف پژوهش 7
5-1 سوألات پژوهش 8
فصل دوم : مبانی نظری تحقیق 10
1-2 شهروندی 12
2-2 شهروندی و نظریه های مربوط به آن 19
3-2 رویکردهای شهروندی 25