ويژگي هاي محيط فعاليت و مسئوليت پاسخگويي

ويژگي هاي ساختاري و خدماتي محيط فعاليت هايي از نوع دولتي يا غير انتفاعي٬ از دلايل برجسته شدن نقش مفهوم مسئوليت پاسخگويي عمومي در نظام حسابداري و گزارشگري مالي ساير اجزاي سيستم کنترل داخلي بخش عمومي مي باشد. يکي از اين ويژگي ها٬ شکل نمايندگي دولت و تفکيک قوا بود که به اجمال مورد بحث قرار گرفت. هيأت تدوين استانداردهاي حسابداري دولتي٬ رابطه پرداخت کنندگان ماليات و خدمات دريافتي آنان را به عنوان يکي ديگر از ويژگي هاي ساختاري و خدماتي محيط فعاليت هاي بازرگاني٬ در پيدايش مفهوم مسئوليت پاسخگويي و نقش با اهميت آن در سيستم حسابداري و کنترل هاي داخلي به دلايل مشروحه زير٬ مؤثر دانسته است (اقوامي٬ 1382: 495).

الف – پرداخت کنندگان ماليات به صورت داوطلبانه در تأمين منابع مالي مشارکت نمي کنند. آنها نمي توانند بين پرداخت يا عدم پرداخت ماليات يکي را انتخاب کنند٬ حتي اگر هيچ گونه استفاده اي از خدمات ارائه شده ننمايند.

ب – منابع ماليات پرداختي٬ به ميزان درآمد و ارزش دارايي هاي افراد بستگي دارد٬ بنابراين ماليات براساس ميل ماليات دهنده و در قبال خدمات خاص دولت پرداخته نمي شود.

ج- هيچ گونه رابطه مبادله اي بين منابع مالي فراهم شده و خدماتي که ارائه شده است وجود ندارد.

د- دولت در اغلب موارد٬ خدمات را به صورت انحصاري ارائه مي دهد. به لحاظ فقدان يک بازرا رقابتي٬ اندازه گيري کارائي دولت در مورد خدمات ارائه شده٬ بسيار مشکل است.

ه – تعيين مقدار و کيفي مطلوب اغلب خدماتي که دولت ارائه مي دهد٬ بسيار مشکل است. چه تعداد پليس کافي است؟ چه نسبتي از استاد به دانشجو منطقي است؟ از اين رو شهروندان در مورد انتخاب ميزان و کيفيت خدمات عمومي٬ اختيار کمي دارند.

تجزيه و تحليل ويژگي هاي ساختاري و خدمات فعاليت هايي از نوع غير انتفاعي سازمان هاي بزرگ     عمومي٬ مؤيد اين مطلب است که براي ارزيابي عملکرد مديران در اين بخش از فعاليت ها٬ از شاخص      ديگري غير از سود بايد استفاده نمود. در فعاليت هاي غير انتفاعي بخش عمومي بر خلاف فعاليت هاي انتفاعي بخش خصوصي٬ يک شاخص کلي براي اندازه گيري عملکرد وجود ندارد و به همين دليل٬ مفهوم مسئوليت پاسخگويي با تأثير پذيري از ويژگي هاي ساختاري و خدمات فعاليت هاي غير انتفاعي ٬ مورد توجه قرار گرفته و به عنوان معياري براي ارزيابي عملکرد مقامات منتخب و مسئول٬ مورد پذيرش بخش عمومي قرارگرفته است. استفاده صحيح و مناسب از مفهوم مسئوليت پاسخگويي به عنوان معياري براي ارزيابي عملکرد٬ مستلزم ساز و کارهاي خاصي است که بتواند بستري مناسب را براي ارائه قضاوت آگاهانه فراهم نمايند. بدين معني که ابتدا بايد مبنائي براي ارزيابي عملکرد فراهم شود تا مقامات منتخب و مسئول  براساس آن اقدام نموده و نسبت به نتايج و پي آمدهاي آن پاسخگو باشند. در اين صورت امکان استفاده از مفهوم مسئوليت پاسخگويي به عنوان شاخصي جهت ارزيابي عملکرد مقامات منتخب و مسئول فراهم خواهد آمد. براي اين منظور برنامه اي هدفمند تدوين مي شود که در آن علاوه بر مشخص شدن اهداف٬ راه هاي رسيدن به اين اهداف تعيين و هزينه هاي اجراي برنامه ها و چگونگي تأمين منابع مالي و محل مصرف اين منابع نيز برآورد و پيش بيني خواهد گرديد (سعيدي٬ 1384: 31 ).

مطلب مشابه :  فرآیندهای شناختی در تصمیم‏گیری

نتيجه آنکه٬ به تبع ويژگي هاي ساختاري و خدمات فعاليت هاي غير انتفاعي سازمان هاي بزرگ بخش عمومي٬ دو ويژگي ديگر تحت عنوان ويژگي هاي کنترلي در اين بخش از فعاليت هاي مورد توجه و تأکيد قرار مي گيرد. به بيان ديگر ويژگي هاي کنترلي که شرح مختصري از آن ارائه مي شود٬ پي آمد طبيعي ويژگي هاي ساختاري و خدماتي فعاليت هايي از نوع غيرانتفاعي است. هيأت تدوين استانداردهاي حسابداري دولتي (GASB ) در پاراگراف 113 بيانيه مفهومي شماره يک خود٬ بودجه بندي و استفاده از سيستم حسابداري حساب هاي مستقل را از ويژگي هاي کنترلي محيط فعاليت هاي غير انتفاعي به شمار آورده و در پاراگراف هاي 119 تا 122 همان بيانيه٬ دلايل آن را به شرح زير بيان نموده است:

بودجه يکي از مهمترين اسنادي است که توسط دولت تهيه مي شود. بودجه٬ برنامه اي براي هماهنگ نمودن در آمد و هزينه و يا منابعي قابل دسترس و ضروري براي تحقق اهداف مشخص است.

مفاهیمی از نحوه کارکردها ومسئولیت پاسخگویی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه:

دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه وظیفه بهداشت درمان و آموزش پزشکی را در استان بر عهده دارد.که در راس آن رئیس دانشگاه ودارای 7 معاونت میباشد که به شرح ذیل می باشند.

1-معاونت توسعه مدیریت و منابع

2-معاونت درمان

3-معاونت بهداشتی

4-معاونت آموزشی

5-معاونت دانشجویی و فرهنگی

6-معاونت تحقیقات و فناوری

7-معاونت غذا و دارو

دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه دارای 14 شبکه بهداشت و درمان ،17 بیمارستان ،7 دانشکده ،7 معاونت در سطح استان  می باشد. که وظیفه پرورش استعدادها از طریق آموزش و پژوهش علمی و ترویج علوم پزشکی و پیراپزشکی بمنظور کمک به تجهیز و تامین نیروی انسانی متخصص مورد نیاز کشور وایجاد امکانات تحقیقی و پزوهشی بمنظور شناخت عوامل بالقوه ناشناخته و در جهت افزایش توان علمی در رابطه با مسائل بهداشتی و درمانی ،گسترش و تعمیم امکانات بهداشتی و درمانی در سطح جامعه از طریق سازمانها و موسسات درمانی و مراکز بهداشتی و درمانی تابعه را دارد.

مطلب مشابه :  خودپنداره از نظر روانشناختی و دیدگاه های مرتبط با لن

طبع و ماهيت بودجه داراي کاربردهاي مالي مهمي به شرح زير مي باشد

الف بيان سياست هاي عمومي است: بودجه از يک فرايند قانوني حاصل مي شود و مستلزم تضارب آراي نمايندگان قانوني شهروندان در مورد چگونگي تحصيل و حدود مصرف منابع مالي است. شهروندان از طريق نمايندگان قانوني در فرآيند بودجه مشارکت مي نمايند و بودجه پس از تصويب به عنوان يک بيانيه رسمي در مورد سياست هاي عمومي٬ حاوي اهداف و چگونگي تحصيل منابع مورد نياز براي تحقق اهداف پيش بيني نشده٬ قابل استناد مي باشد.

ب برنامه مالي و بيان مقاصد مالي است: بودجه هزينه هاي سال مالي را پيش بيني و نحوه تأمين منابع مالي را مشخص مي نمايد. اگر چه تعريف دقيقي از بودجه متعادي ارائه نشده است٬ ليکن اغلب قوانين و مقررات براي تنظيم بودجه تأکيد دارد.

ج- نوعي ابزار کنترل با پشتوانه قانوني است: بودجه مصوب هم مجوز قانوني براي مصرف منابع مالي براي تحقق اهداف معين ارائه مي دهد و هم محدوديت در مصرف منابع مالي ايجاد مي نمايد از آنجائيکه مجوزهاي بودجه اي به منظور تخصيص منابع کمياب صادر مي شود و از محدوديت هاي بودجه اي نبايد عدول نمود٬ لذا مقامات اجرايي در قبال مجوزهاي صادره و محدوديت هاي بودجه اي٬ مسئوليت پاسخگويي دارند.

د- مي تواند به عنوان مبنائي جهت ارزيابي عملکرد مورد استفاده قرارگيرد: مقايسه نتايج واقعي و اقلام بودجه اي مي تواند اطلاعاتي را جهت ارزيابي شهروندان از تحصيل و مصرف منابع٬ فراهم نمايد.

استفاده از حسابهاي مستقل نيز به دلايل زير به عنوان ويژگي کنترلي مورد توجه قرار گرفته است:

الف) از يک مکانيزم کنترلي خاص براي حصول اطمينان از مصرف منابع مالي در محل تعيين شده بايد استفاده شود. يکي از اين راه کارهاي بودجه بندي بود که به اختصار تشريح گرديد٬ راه کار ديگر ساختار حسابهاي مستقل است.