فلسفه تصميم گيري

از ديدگاه فلسفي، تصمیم گيري همان فلسفه مديريت است. چنان كه فلسفه را تلاشي عام براي دانش و تجسس در عمق زندگي و رسيدن به بهترين راه زيستن انسان در نظر گيريم فلسفه مديريت و تصميم گيري نيز همين هدف را در مقياسي مشخص تر و سازما نيافته تر دنبال مي كند. نظام سازماني جهت تأمين شرايط و امكانات مطلوب، بهبود استانداردهاي زندگي جامعه به عادلانه ترين شكل ممكن در زمان و مكان لازم بوجود آمده است. تحقق اين هدف در واقع فلسفه تصميم گيري و مديريت را تبيين مي نمايد. فلسفه مديريت و تصميم گيري كه نشأت گرفته از ارزش هاي اخلاقي مديريت مي باشد. ايجاب مي نمايد كه تلاش شود در تصميم گيري ها منافع كل جامعه در آن لحاظ شود. به نحوي كه تصميمات با آرمان هاي عدالت اجتماعي كه مورد پذيرش و تأييد عموم بوده و با فلسفه زندگي سازگار است، منطبق باشد. براين اساس مديران نه تنها بايد به آنچه كه مورد نياز جامعه و زندگي توأم با رفاه و براي جامعه فراهم مي سازد، توجه نمايد؛ بلكه بايد به معيارهاي اخلاقي و ارزش هاي اجتماعي و تأمين خير و سعادت نيز وجه همت گمارده و جامعه را در انتقال موفقيت آميز به آينده ياري نمايد(اكرمي، 1380).

 

2-2-19- اشكال تصميم گيري

تصميم گيري را به اشكال گوناگون و از زواياي مختلف تقسيم بندي كرده اند:

الف)- تصميمات مداخله اي[1]: اين نوع تصميمات از ارتباط يك فرد مقتدر به عنوان فرادست نشأت مي گيرد. اين فرد تصميمات را اتخاذ مي كند و از طريق سلسله مراتب اقتدار به زيردستان خود ابلاغ مي نمايد؛

ب )- تصميمات استينافي[2]: اين نوع تصميمات حاصل پيشنهادات يا ارجاعات زيردستان است و طبق همين ارجاعات تصميم اتخاذ مي شود؛

مطلب مشابه :  نظریه های موجود در خصوص انگیزش شغلی

ج)-  تصميمات خلاق[3]: اين نوع تصميمات به خلاقيت و ابتكار مدير بستگي دارد.  مدير فردي هوشمند و توانا و برخوردار از آگاهي است كه موقعيت ها و مسائل را به خوبي مي شناسد و مي تواند بر اساس فراست خود، از فرصت ها به خوبي استفاده كند و تصميمات لازم را اتخاذ نمايد (ميركمالي، 1370).

تصميمات ممكن است فردي يا گروهي باشند. تصميمات فردي، آن نوع تصميماتي هستند كه توسط يك فرد گرفته مي شوند و ديگران از آن تبعيت مي كنند. ممكن است تصميمات فردي ناشي از خودكامگي مدير، تخصص وي يا شرايط بحراني باشد. تصميمات گروهي به نوعي از تصميمات اطلاق مي شود كه توسط افراد ذينفع، صاحبنظر يا كساني اتخاذ مي گردد كه به نحوي در اجراي آن مشاركت دارند. تصميم گيري در شرايط و موقعيت هاي گوناگون انجام مي شود كه يكي از آنها شرايط اطمينان است. در اين موقعيت، اطلاعات مؤثق و قابل اندازه گيري و دقيقي وجود دارد كه در آينده به آساني قابل پيش بيني است. دومين حالت، شرط ريسك (مخاطره) است، در اين وضعيت، نتيجه احتمالي مشخص نيست، اطلاعات كامل و دقيق در دسترس قرار ندارد و قابليت پيشبيني كمتر است. سومين حالت، عدم اطمينان است كه در اين وضعيت، تصميم گيري غيرممكن است، زيرا اطلاعات ما درباره موضوع كم و ناچيز است(حاضر، 1377).

با توجه به سطوح مديريتي مديران، عوامل متعددي بر تصميم گيري آنها تأثير مي گذارد. تصميمات در سازمان ها با روش هاي مختلفي اتخاذ مي شود كه عبارت اند از: تصميم گيري اقتداري[4]، اين سبك در وضعيت هايي به كار مي رود كه مدير تجربه و اطلاعات لازم براي رسيدن به نتيجه را دارد. تصميم گيري مشاوره اي[5]، اين سبك در شرايطي ارزشمند است كه به تشخيص مدير، پيروان نيز تا اندازه اي تجربه يا دانش درباره موضوع تصميم را دارند. تصميم گيري مشاركتي[6]، اين تصميم گيري بر اساس همكاري شكل مي گيرد و در آن مدير و پيروان به منظور دستيابي به يك تصميم مشترك با هم كار مي كنند. تصميم گيري تفويضي[7]، در شرايطي به كار مي رود كه ميزان آمادگي پيروان بالا باشد و آنها تجربه و اطلاعات لازم براي تصميم گيري يا ارائه پيشنهاد شايسته را دارند(اكرامي و همکاران، 1389).

مطلب مشابه :  تجربیات برتر تدریس | کاملترین نمونه های رایگان سالتحصیلی ۹۷-۹۸

همچنین مدل های مختلفی برای پیش بینی، اخذ تصمیم و تجزیه و تحلیل فعالیت های مدیریت به کار می روند که هر یک دارای درجه خاصی بوده و در زمینه ویژه ای مورد استفاده قرار می گیرند:

مدل کلامی: به صورت نوشتار و در قالب عبارات و جملات بیان می شود. در این نوع مدل ها روابط بین متغیرها به کمک جملات و عبارات تشریح می شوند.

مدل شماتیک: روابط بین متغیرها را در قالب نمودار و اشکال مختلف نشان می دهد.

مدل فیزیکی: مدل فیزیکی یا تجسمی، وضعیت فیزیکی موضوع مورد بررس ی را در مقیاس معینی تجسم می سازند.

مدل ریاضی: روابط ریاضی بین متغیرها را بیان می کنند؛ در این مدل می توان احتمال، ماتریس بازیافت و درخت تصمیم گیری را نام برد (قاسمی، 1382).

[1] Intermediary Decisions

[2]Appellate Decisions

[3] Creative Decisions

[4] Authoritative

[5] Consultative Decision Making

[6] Participative Decision Making

[7]Delegate Decision Making