الان در میدون ی فعالیتای تجاری، معنی ورشکستگی واسه تجار و بازرگانان مفهومی آشناست. طوری که تجار و بازرگانان چه فعالیتای تجاری خود رو به شکل شخصی بکننن و چه به شکل یک شرکت تجاری، مراقب ان تا دچار ورشکستگی نشن. در این یادداشت به معنی ورشکستگی و انواع اون می پردازیم.



در اول لازمه به یک عنوان دیگر که مثل نهاد ورشکستگیه و در بیشتر مواقع این دو رو به اشتباه برابر میدونن، اشاره ای داشته باشیم و اون نهاد اعساره. بیشتر اعسار به حالتی گفته می شه که یک شخص از پرداخت بدهیای خود ضعیف باشه. و نتونه اونا رو پرداخت کنه. اون چیزی که اینجا دارای اهمیته این مسئله که در اعسار شخص بدهکار نباید تاجر باشه بلکه یک شخص عادیه که از تأدیه ی دیون و بدهیای خود معذوره. حتما در روابط روزمره خیلی شنیده ایم که میگن فلان شخص ورشکسته شده. عنوانِ درستِ اینجور حالتی اعساره البته اگه اون شخص غیرتاجر باشه. پس اعسار ویژه ی اشخاصی غیر از تجاره. اما ورشکستگی نهادیه که ویژه ی تجار و بازرگانانه. یعنی اگه یک تاجر از پرداخت دیون و بدهیای خود معذور و ضعیف باشه، دچار ورشکستگی شده. پس اعسار ناتوانی از پرداخت دیون به وسیله غیرتاجر، و ورشکستگی ناتوانی از پرداخت دیون به وسیله تاجره. در مورد این مسئله که چه جدا و تمایزی بین تاجر و غیرتاجر هست، باید گفت که ملاک واسه جدایی این دو از همدیگه اینه که تاجر شخصیه که شغل عادی خود رو انجام معاملات تجاری قرار داده و اشتغال به تجارت جزئی از حرفه و کار اوست و از این راه امرار معاش می کنه.

با این توضیحات، میشه گفت که نهاد ورشکستگی دارای دو شرط ضروریه. یعنی واسه اینکه دادگاه شخص رو ورشکسته اعلام کنه گرفتن دو شرط ضروریه:

  1. شخص تاجر باشه. یعنی شغل عادی و روزمره ی خود رو انجام معاملات تجاری بذاره. طوری که از اون راه امرار معاش کنه؛
  2. این شخصِ تاجر از پرداخت دیون و بدهیای خود متوقف شده باشه. یعنی نتونه بدهی خود رو بده.

اینجا لازمه اشاره ای به این نکته بکنیم که دِین و بدهی ای که تاجر از تأدیه و پرداخت اون عاجزه، باید منشأ پولی داشته باشه. یعنی مثلا شخص الف ۱۰۰ هزار تومن به شخص ب بدهکاره و توانایی پرداخت اونو نداره. پس چیزی که مهمه پول بودنِ دِینه و نه ثروث بودنِ اون. دیگر اونکه این دین و بدهی باید مسلم و حال باشه. یعنی فورا قابل خواسته واسه پرداخت باشه. نسبت به دینی که هنوز مسلم و قطعی نشده و دارای تاریخ و مهلت واسه پرداخته (مثلا زمان پرداخت دو ماه دیگره) شخص ورشکسته اعلام نمی شه. نکته ی بعدی اینکه تجاری یا غیرتجاری بودن دین اهمیتی نداره. یعنی دین و بدهی ای که شخص تاجر از پرداخت اون عاجزه، می تونه هم وصف تجاری داشته باشه مثل وجه مندرج در یک سند تجاری چک که به عنوان قیمت خرید یک کالا تعیین شده. و هم می تونه وصف غیرتجاری داشته باشه مثل مهریه.

مطلب مشابه :  آشنایی با مواد غذایی کلسیم دار واسه جلوگیری از پوکی استخوان

پس از گرفتن مسائل گفته شده، دادگاه حکم ورشکستگی شخص تاجر رو صادر می کنه. اون چیزی که در مورد حکم ورشکستگی مهمه این مسئله که حکم ورشکستگی قبل از اونکه قطعی شه به شکل موقت اجرا می شه. چون اون چیزی که مهمه حفظ حقوق طلبکارانه و اگه حکم به شکل موقت اجرا نشه، ممکنه حق اونا ضایع شه. پس حکم ورشکستگی تا قبل از قطعیت اون طبق حفظ حقوق طلبکاران به شکل موقتی قابل اجراست.

آثار ارسال حکم ورشکستگی

۱. اثر حکم ورشکستگی نسبت به ورشکسته

به موجب حکم ورشکستگی، شخص از دخل و تصرف در ثروث و امور پولی خود منع می شه. یعنی نمیتونه مثل گذشته در اموال و حقوق پولی خود تصرف کنه. مثلا نمیتونه مالش رو بفروشه یا اجاره بده یا اینکه پولی بخرد. چون این اعمال باعث تضییع حقوق طلبکاران می شه. و شخص ورشکسته نمیتونه تصرفی در ثروث خود بکنه که به ضرر طلبکاران باشه. لازمه گفته شه که شخص ورشکسته به موجب حکم ورشکستگی از دخل و تصرف در امور غیرمالی خود منع نشده؛ مثلا می تونه ازدواج کنه. از دخل و تصرف در امور پولی بقیه هم منع نشده بلکه فقط حق دخالت در اموال خود رو نداره.

۲. اثر حکم ورشکستگی نسبت به طلبکاران

حکم ورشکستگی نسبت به طلبکاران هم دارای آثاریه. مثل اینکه از تاریخی که شخص تاجر، ورشکسته اعلام می شه طلبکاران به شکل انفرادی نمی تونن ورشکسته رو تعقیب کنن تا طلب شون دریافت شه. بلکه همه طلبکاران به شکل دسته جمعی و گروهی باید طلب شون رو مطالبه کنن. انجام این به وسیله نهادی به نام اداره امور تصفیه و ورشکستگی انجام می شه. اثر دیگر نسبت به طلبکاران اینه که، به طلب اونا از تاریخ ارسال حکم ورشکستگی ضررِ دیرکرد تعلق نمی گیره. مثلا شخص الف از شخص ب مبلغ ۱۰۰ هزار تومن طلبکاره. در حالت عادی ممکنه نسبت به این طلب ضرر دیرکرد تعلق بگیره. یعنی شخص ب علاوه بر ۱۰۰ هزار تومن، خسارتی رو که به خاطر دیرکرد در پرداخت وجه به الف وارد شده هم باید بده. اما در حالتی که حکم ورشکستگی صادر شده، دیگر ضررِ دیرکرد قابل مطالبه نیس و فقط همون مبلغ ۱۰۰ هزار تومن به عنوان طلب شخص الف درج می شه.

مطلب مشابه :  - ويژگي‌ها و خصوصيات افراد خلاق

انواع ورشکستگی

ورشکستگی به تقصیر

حالتیه که شخص تاجر در ورشکسته شدن خود عمد نداشته و تقلبی انجام دهنده نشده. بلکه فقط به خاطر تقصیری که کرده دادگاه حکم به ورشکستگی به تقصیر می ده. اینجا چند حالت متصوره:

  1. وقتی که مخارج و هزینه های شخصی تاجر نسبت به عایدی اون بیشتر باشه؛
  2. وقتی که تاجر پس از اینکه به وسیله دادگاه متوقف از تأدیه ی دِین خود اعلام شد، طلب یکی از طلبکاران رو بر بقیه ترجیح بده و پرداخت کنه.
  3. هنگامی که شخص، ورشکسته اعلام می شه باید دفاتر تجاری و صورت حساب دارایی اش رو به دادگاه تحویل بده. اگه از تحویل دادن این دو سند خودداری کنه ورشکستگی اون به تقصیره.
  4. تاجر واسه انجام فعالیتای تجاری خود مجبور به داشتن دفاتر تجاریه. اگه تاجری دفتر نداشته باشه یا دفتر اون ناقص باشه یعنی ویژگیای یک دفتر تجاری رو نداشته باشه، ورشکستگی اون به تقصیره.

ورشکستگی به تقلب

در این حالت از ورشکستگی سوءِقصد و عمدی در رفتار تاجر هست. مثل اینکه:

  1. تاجر دفتر تجاری خود رو عمدا مفقود کنه؛
  2. قسمتی از دارایی خود رو مخفی کنه؛
  3. قسمتی از دارایی خود رو از راه معاملات ظاهری یعنی معاملاتی که هیچ قصدی واسه انعقاد اونا وجود نداره، از بین ببره.

هر دو نوع ورشکستگی به تقلب و تقصیر، جرم حساب می شن و طبق قوانین و مقررات کیفری قابل تعقیب و مجازات ان. در آخر باید گفت که ممکنه ورشکستگی شخص تاجر به شکل هیچ کدوم از این دو نوع گفته شده نباشه. یک ورشکستگی آسون باشه که در این صورت جرم نیس و مجازات به دنبال نداره.


16000تومان


دیدگاهتان را بنویسید